De Ongelooflijke Podcast

Raakt Nederland zijn ziel kwijt? Veel mensen voelen een leegte. In hun eigen leven - heeft het allemaal echt zin? - maar ook in de samenleving: wie zijn wij nog, en wat houdt ons bij elkaar?

Je ziet die vraag terug in discussies over politiek, migratie, identiteit en de toekomst van ons land. Vorige week deelde politicus Pieter Omtzigt in De Ongelooflijke Podcast al zijn zorgen: de bezieling moet terugkeren in ons land. Maar de grote vraag blijft: hoe dan?  

Daarover spreken we met Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen. Zijn jaarthema is diepgaan: wat gebeurt er als mensen of samenlevingen door hun reserves heen raken? En waar vind je dan hoop?

Arnold neemt ons mee in een fascinerend mini-college over de geschiedenis van de ziel: van Plato en Aristoteles tot Freud, hersenwetenschap en AI. Want als wij steeds vaker worden begrepen als brein, data of materie - wat raken we dan kwijt? En kan de christelijke traditie helpen om opnieuw bezieiling te vinden?

David Boogerd spreekt Arnold Huijgen uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, voor maar liefst 1200 Ongelooflijke luisteraars op het Opwekkingsfestival in Biddinghuizen.

⛪Kom ook naar Dit is de Bijbel live! (https://www.eo.nl/podcast/dit-is-de-bijbel/overzicht) 
Dit is de Bijbel bestaat vijf jaar. Op woensdagavond 10 juni nodigen we je uit voor het 'Dit is de Bijbel Event' in de Grote Kerk in Hilversum. Arnold Huijgen, Almatine Leene en Stefan Paas zullen daar - onder leiding van David Boogerd - live praten over Arnold's nieuwe boek Inferno, over de hel. Daarnaast is er muziek en de Grote Dit is de Bijbel-Quiz. Kaarten zijn te boeken via eo.nl/ditisdebijbel (https://www.eo.nl/podcast/dit-is-de-bijbel/overzicht).

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web)
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #303 - Pieter Omtzigt doet zijn verhaal: over een dystopische tijd, zijn vertrek uit Den Haag en een land zonder ziel (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/141142/303-pieter-omtzigt-doet-zijn-verhaal-over-een-dystopische-tijd-zijn-vertrek-uit-den-haag-en-een-land-zonder-ziel)
🎧 #164 - Een van de grootste wetenschappelijke mysteries: wat is bewustzijn? (met Jacob Jolij en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/97234/164-een-van-de-grootste-wetenschappelijke-mysteries-wat-is-bewustzijn-met-jacob-jolij-en-stefan-paas)
🎧 #122 - 'God is dood', zei Nietzsche. Heeft hij een punt? (met Denker des Vaderlands Paul van Tongeren en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/83326/122-god-is-dood-zei-nietzsche-heeft-hij-een-punt-met-denker-des-vaderlands-paul-van-tongeren-en-stefan-paas)

Meer dan een jaar geleden verliet hij de politiek - nu doet hij voor het eerst zijn verhaal, hier in De Ongelooflijke: Pieter Omtzigt.
Hij was ruim 20 jaar Kamerlid en heeft daarin veel gezien en meegemaakt.
Van de befaamde 'Omtzigt, functie elders' tot het blootleggen van het toeslagenschandaal.
Van een kabinet dat hem wilde 'sensibiliseren' tot zijn eigen deelname aan het kabinet-Schoof - met de PVV.
En van de haast messiaanse verwachtingen rond zijn eigen partij NSC tot de burn-out waardoor hij uiteindelijk mede de politiek verliet.
Welke lessen trekt hij uit al die jaren?

En hoe kijkt hij naar de grotere ontwikkelingen in de wereld, in Europa - waar hij als parlementariër onthutsende dingen meemaakte - en natuurlijk in Nederland. Een land dat volgens Omtzigt gebukt gaat onder een spirituele leegte. Waarom denkt hij dat we in een dystopische wereld zijn beland? En waar vinden we rust en bezieling?

David Boogerd spreekt Pieter Omtzigt samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web)
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Ze schreef een opmerkelijk essay in (https://www.trouw.nl/tijdgeest/na-mijn-rondje-in-de-sportschool-voel-ik-mij-altijd-beter-maar-nooit-voel-ik-mij-minder-alleen-in-de-kerk-wel~b66d55cb/)Trouw (https://www.trouw.nl/tijdgeest/na-mijn-rondje-in-de-sportschool-voel-ik-mij-altijd-beter-maar-nooit-voel-ik-mij-minder-alleen-in-de-kerk-wel~b66d55cb/) - een essay dat ze zelf omschrijft als haar coming-out als gelovige. Want ja: na jarenlang zoeken durft schrijver Josha Zwaan dat inmiddels hardop te zeggen.

Zwaan schreef de bestseller Parnassia en heeft een achtergrond als gedragswetenschapper. Gaandeweg haar leven ontdekte ze dat er iets nodig is wat groter is dan zijzelf om overeind te blijven. Iets dat verder gaat dan ratio, zelfhulp of controle.

We praten ook over haar nieuwe roman Wilgenkind, die een indringende vraag stelt over mantelzorg: moet je zorgen voor iemand die niet goed voor jou heeft gezorgd? Josha had een moeizame relatie met haar ouders - maar wat kan er gebeuren als de dood dichtbij komt?

David Boogerd spreekt Josha Zwaan samen met vaste gast Stefan Paas, theoloog en hoogleraar aan de VU Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web), waaronder dit stuk over Hildegard von Bingen dat in de aflevering genoemd werd: De geniaalste vrouw van de middeleeuwen. (https://deongelooflijke.substack.com/p/de-meest-geniale-vrouw-van-de-middeleeuwen)
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #244 - Lieke Marsman is ongeneeslijk ziek – en kreeg een godservaring die haar atheïsme op z’n kop zette (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/123200/244-lieke-marsman-is-ongeneeslijk-ziek-en-kreeg-een-godservaring-die-haar-atheisme-op-zn-kop-zette)
🎧 #294 - De teleurstelling van de (seculiere) millennial. Doortje Smithuijsen over nihilisme, open relaties en de kerk (https://#294%20-%20De%20teleurstelling%20van%20de%20(seculiere)%20millennial.%20Doortje%20Smithuijsen%20over%20nihilisme,%20open%20relaties%20en%20de%20kerk)

Van wie is de staat – de overheid – eigenlijk? Van het volk? Maar wélk volk dan? De boze burger die zich niet gehoord voelt, of de progressieve, activistische voorhoede die de wereld wil redden?

Of is de staat in handen van een technocratische elite, die denkt met beleid, modellen en statistiek ieder probleem weg te organiseren?

Onze gast, Paul Frissen, denkt al decennialang na over deze vragen. Paul is bestuurskundige, filosoof en De Groene Amsterdammer noemde hem onlangs een van de belangrijkste conservatieve denkers van Nederland.

Frissen ziet een elite die is losgezongen van het volk - niet zozeer sociaal-economisch, maar vooral cultureel en moreel. Een elite die volgens hem zogenaamd seculier is - dat woord valt opvallend vaak in zijn boek - maar ondertussen een eigen geloof heeft opgebouwd.

Prikkelende stellingen dus, die hij uitgebreid uitwerkt in zijn boek De neutrale staat.

David Boogerd spreekt Paul Frissen samen met vaste gast Stefan Paas, theoloog en hoogleraar aan de VU Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack). (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web)
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #224 - 'Nederland heeft zijn ziel verkocht', straatarts Michelle van Tongerloo over de zorg, de mens en de (Paulus)kerk (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/117363/224-nederland-heeft-zijn-ziel-verkocht-straatarts-michelle-van-tongerloo-over-de-zorg-de-mens-en-de-pauluskerk)

Op 4 en 5 mei kijken we meestal terug op hoe het misging in de geschiedenis: hoe kan een land afglijden naar fascisme of nazisme? Maar vandaag draaien we het om: hoe blijft een land - een democratie - juist wél overeind?

Historicus Beatrice de Graaf schreef een fascinerend essay (https://deongelooflijke.substack.com/publish/post/196089476?r=6cjvm1&utm_campaign=post&utm_medium=web&showWelcomeOnShare=true) voor De Ongelooflijke (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web) over de jaren ’30, met een intrigerende vraag: waarom werd Nederland toen géén fascistische staat, zoals nazi-Duitsland? Hoe bleef de democratie hier overeind - en wat kunnen wij daar vandaag van leren?

Daarnaast kijken we naar misschien wel de interessantste actuele testcase: Hongarije. Viktor Orbán gold jarenlang als hét voorbeeld van hoe een moderne autocratie eruit kan zien - een model dat ook bewonderaars had bij politici als Trump en Wilders. Maar nu verloor hij de verkiezingen. Wat zegt dat?

Stefan Paas heeft Hongaarse contacten en schetst een verrassender beeld: misschien hebben wij Orbán en Hongarije wel te eenzijdig bekeken.

We bespreken dus twee momenten waarop de democratie onder druk stond - bijna een eeuw uit elkaar - en tóch niet viel. Dat leidt tot de centrale vraag: wat beschermt een democratie tegen de verleiding van een politieke verlosser?

Extra actueel, nu in dezelfde week de Raad van Kerken zich uitsprak tegen radicaal-rechts gedachtegoed.

David Boogerd in gesprek met hét Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf (Universiteit Utrecht) en theoloog Stefan Paas (VU Amsterdam en Theologische Universiteit Utrecht).

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen - zoals het essay van Beatrice (https://deongelooflijke.substack.com/publish/post/196089476?r=6cjvm1&utm_campaign=post&utm_medium=web&showWelcomeOnShare=true) - via ons online platform (Substack) (https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web).
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #138 - Was de kerk fout in de Tweede Wereldoorlog? (Ongelooflijke Café met George Harinck en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/89545/138-was-de-kerk-fout-in-de-tweede-wereldoorlog-ongelooflijke-cafe-met-george-harinck-en-stefan-paas)
🎧 #279 - Moeten we meer opkomen voor onze (christelijke) cultuur? (live met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/134640/279-moeten-we-meer-opkomen-voor-onze-christelijke-cultuur-live-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)
🎧#56 - De ‘heilige alliantie' tussen orthodoxe christenen en radicale populisten met Sander Rietveld en Stefan Paas (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/55199/56-de-heilige-alliantie-tussen-orthodoxe-christenen-en-radicale-populisten-met-sander-rietveld-en-stefan-paas)

🎧 #7 - Gelijkwaardigheid - een 'geloof' (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-geschiedenis/135075/7-gelijkwaardigheid-een-geloof-onder-druk) onder druk van De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-geschiedenis)