Seachtain

Do phobal iargúlta ar chósta thiar thuaidh na tíre, tá an tseirbhís aeir go Baile Átha Cliath riachtanach.


I nDún na nGall, áit nach bhfuil iarnród ná mótarbhealach ar bith ann, tá go leor daoine ag brath ar an aerfort le dul go dtí an phríomhchathair.


Tá an sceideal eitilte mar a bhí ag athrú anois áfach.


Agus leis an athrú sin, tá míshástacht, imní agus fearg ag fás.


Fógraíodh seachtain ó shin go raibh conradh úr PSO sínithe ag an Roinn Iompair le comhlacht eitlíochta.


De réir an amchlár nua, tiocfaidh deireadh le heitiltí fillte i lár an lae idir an dá aerfort.


De réir lucht feachtais ar son chúram ailse, beidh tionchar diúltach ag an sceideal úr ar na céadta duine atá ag fáil cóir leigheas i mBaile Átha Cliath.


Mar sin de, cad é an chúis taobh thiar den athrú amchláir seo?


Agus cad é an chéad chéim eile don phobal nach bhfuil sásta glacadh leis?


Ar Seachtain, ;abhair Áine Ní Bhreisleáin faoin fhearg atá ar an phobal áitiúil i nDún na nGall de bharr na n-athruithe atá le teacht.


Foclóir:


Eitiltí fillte: Return flights


Mí-bhuntáiste eacnamúil: Economic disadvantage


Raflaí: Rumours


Ag reachtáil: Running/Organise


Tairiscint: A tender


Ailse: Cancer


Ag fulaingt: Suffering


Corruair: Sometimes


Otharlann: Hospital


Tromchúiseach: Grave


Cóir leighis: Medical treatment


Galar croí: Heart disease


Imirce: Emigration


Infheistíocht: Investment


Le bheith ar an ghannchuid: To be short on something


Feiliúnach: Suitable


Ciall tráchtála: Commercial sense


Brabús: Profit


Éileamh: Demand


Do Ladar a chur isteach i rud: To weigh in on something or to meddle


Folamh: Empty
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tá an sciar is déanaí de na comhaid a bhaineann le Jeffrey Epstein ag cothú ceannlínte nuachta ar fud an domhain i gcónaí, coicís ó foilsíodh iad.
Tá breis agus trí mhilliún comhaid scaoilte sa chuid is déanaí, físeáin, grianghraifeanna, ríomhphoist, téacsanna, agus tuairiscí nuachta fiú.
Tá na mílte ainmneacha luaite sna cáipéisí - cé go bhfuil sé tábhachtach le cur ina luí ar dhaoine nach ionann a bheith luaite sna comhaid is a rá go raibh aon olc nó éagóir déanta ag na daoine sin.
I measc na gcáipéisí atá curtha ar fáil don phobal, tá tagairtí go leor ann d’Éirinn.
Ar Seachtain, glacann an t-iriseoir Ciarán Dunbar muid tríd na snáithíní a cheanglaíonn Jeffery Epstein leis an tír bheag seo.
Foclóir:
Comhaid: Files
Cáipéisí: Documents
Diabhlaíocht: Devilment
Mí-úsáid ghnéis: Sexual abuse
Clár na gciontóirí gnéis: Sex offenders register
Curtha ina leith: He was accused of
Seilbh a ghlacadh ar: To take possession of
Faic: Nothing
Cloí le: Abide by or stick with
Éagóir: wrongdoing
An chloch is mó ar a phaidrín: His greatest concern
Gar: Favour
Teaghlach ríoga na Breataine: British Royal Family
Líomhaint: Allegation
Comhaontú Aoine an Chéasta: Good Friday Agreement
Príomh-ailtire: Main architects
Smál: Stain or taint
Beannacht: Blessing
Ciontaíodh é: He was found guilty
Neamhaird: Ignore
Tá aiféala air: He regrets
See omnystudio.com/listener for privacy information.

I mí an Mheithimh 2020, baineadh siar as daoine ar fud na tíre nuair a chualathas faoi bhás neamhchoitianta buachalla óig i dtuaisceart Bhéal Feirste. Tháinig na póilíní ar chorp Noah Donohoe, a bhí sna luath-dhéaga, i ndraein stoirme i dtuaisceart na cathrach, i bhfad óna theach féin, sé lá tar éis dó imeacht ar iarraidh. Tá go leor ceisteanna ann go fóill faoina bhás agus osclaíodh ionchoisne trí seachtaine ó shin chun iarracht a dhéanamh cuid de na ceisteanna sin a fhreagairt. Ar Seachtain, labhair an t-iriseoir Liam Tunney faoi na bomaití is suntasaí san ionchoisne go dtí seo. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sa bhliain 2005, thiar i gceantar tuaithe i nGaeltacht Dhún na nGall, tharla ionsaí fíochmhar a d’fhág smál ar an phobal ann le breis agus fiche bliain anuas.
Dúnmharaíodh Shaun Duffy, fear a bhí 36 bliain d'aois, ina theach féin tar éis oíche cheiliúrtha ar an 29 Eanáir. Níor cúisíodh éinne as an dúnmharú a tharla bliain is fiche ó shin. Tá achainí úr déanta ag na Gardaí ar dhuine ar bith a bhfuil eolas acu faoi dhúnmharú.
Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Áine Ní Bhreisleáin


Foclóir:


An Clochán Liath: Dungloe


Ceantar tuaithe: Rural area


Faoi ghlas: Locked


Stróicthe: Ripped


Ba léir: It was obvious


Saighead: Arrow


Sciathán: Arm


Adhlacóir: Undertaker


Geallghlacadóireacht: Betting


Ar leac an dorais: On the doorstep


Ag cíoradh: Combing


Ráitis: Statements


Feiceálach: Visible


Ráflaí: Rumours


Naimhde: Enemies


Fíochmhar: Savage


Na beithígh: Horses or cattle


Ina sheilbh: In his possession


Leid: Tip or advice


Coiste cróinéara: Coroner's inquest


Ag achainí ar dhaoine: Appealing to people
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ag dul siar na cianta, rinneadh ceiliúradh ag an am tábhachtach seo den bhliain. Ba é Imbolc ceann de mhórfhéilte an fhéilire Cheiltigh. Agus ag croílár an cheiliúrtha sin tá Bríd. Ach cad é an ceangal idir Bríd an bandia agus Bríd an naomh, más ann dó ar chor ar bith? Agus cérbh iad na bandéithe eile a shleamhnaigh as cuimhne na ndaoine le himeacht ama?
­
Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Ríonach Uí Ógáin (iar-stiúrthóir Cnuasach Bhéaloideas Éireann)
­
­
Foclóir:
­
Seanda: Ancient
­
Laethanta cinn ráithe: Quarter days
­
Lá Leathach an Earraigh: Spring equinox
­
Is ionann é: It's the same thing
­
Lón bia: Food supply
­
Ídithe: Depleted
­
Tréithe: Features
­
Luachra: Rushes
­
Barra: Crops
­
Eallach: Cattle
­
Comhbhá: Kinship
­
Fite fuaite: Intertwined
­
Giolla: Servant
­
Tóir: Popularity
­
Baile fearain: Townland
­
An charthanacht: The charity
­
An Mhaighdean Mhuire: The Virgin Mary
­
Cráifeach: Religious
See omnystudio.com/listener for privacy information.