AN POD GAEILGE - Tuairisc Ó Bhéal

I 1926 a leag Coimisiún na Gaeltachta teorainneacha na Gaeltachta síos. Mar chuid dár sraith nua ‘100 bliain na Gaeltachta’, tá Dara Ó Cinnéide agus Orlaith Ruiséal linn faoi chás na teanga féin
In éineacht le Bridget agus Darren ar eagrán na seachtaine seo de ‘An Pod Gaeilge’, tá Dara Ó Cinnéide ó Raidió na Gaeltachta agus Orlaith Ruiséal ó Chomharchumann Forbartha Chorca Dhuibhne.
Agus an dara heagrán de ‘100 bliain na Gaeltachta’, ár sraith nua físeán, seolta againn, pléitear an geábh seo cás na teanga sa Ghaeltacht. Pléitear an rogha chasta a bhíonn ag tuismitheoirí Gaeltachta maidir le páiste a thógáil trí Ghaeilge.
Déantar trácht ar an gcoimhlint idir sealbhú agus saibhriú teanga i scoileanna Gaeltachta agus fiafraítear an leagtar ualach róthrom ar an scoil maidir le slánú na teanga. Labhraítear ar chomh hait is atá sé a bheith ag rá gur gníomh dána agus neamhghéilliúil atá anois ann an Ghaeilge a labhairt sa Ghaeltacht. Ach b’fhéidir gurb in a theastaíonn má táthar leis an nGaeilge a thabhairt slán mar theanga phobail? A bheith dána, neamhghéilliúil agus sásta troid go deireadh na himeartha?
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’. Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.

Paiste cainte agus paiste cuileachtain atá againn an tseachtain seo ar ‘Paiste cainte le Helen Ní Shé…’ agus Helen ar cuairt ar Chiarán Feiritéar ar an bhfeirm agus é i mbun oibre. Is mó scréip a bheireann ar an bhfeirmeoir agus ní taise do Chiarán é, feirmeoir caorach. Tá paiste talún aige i gCathair Coinn i bParóiste an Fheirtéaraigh, agus paiste eile thiar i mBaile na hAbha i nDún Chaoin, áit dúchais a athar. Tá cuid dá chuid talún ar barra Chruach Mhárthain agus a thuilleadh fós ar imeall Chuan Ard na Caithne.
Bíonn tinte sléibhe agus creimeadh cósta ag bagairt air ach i ndeireadh thiar thall is é an cion agus an grá atá aige dá chuid ainmhithe a choimeádann sa tsiúl é.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’.
Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.

Ar an 16 Bealtaine 1926, céad bliain ó shin, bhunaigh Éamon de Valera Fianna Fáil an páirtí is mó a bhí i gcumacht ó bunaíodh an stáit. San eagrán speisialta seo tá an t-iar-aire Éamon Ó Cuív, garmhac de Valera, agus na craoltóirí Máirín Ní Ghadhra agus Cathal Mac Coille in éineacht le Bridget chun plé a dhéanamh ar stair an pháirtí ar na rudaí a bhain siad amach le 100 bliain anuas agus ar na botúin a rinne siad.
Pléitear chomh maith cá bhfuil a dtriall sa lá atá inniu ann agus an gá dóibh filleadh ar a ndúchas chun teacht slán.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’. Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.

Aistear sláinte, aistear machnaimh agus ábhar dóchais atá ag Brenda Ní Shúilleabháin, scéalaí, scríbhneoir scripte agus díolamóir, do Helen ar eagrán na seachtaine seo de Paiste Cainte ag Helen Ní Shé….
Bhí Brenda Ní Shúilleabháin ‘in easnamh ón saol’, a deir sí, ar feadh roinnt míonna nuair a fuair sí an drochscéal go raibh ailse fola uirthi. Labhraíonn sí le Helen faoi conas ar chuaigh sí i ngleic leis an scéal, an scanradh agus an t-iontas a bhain leis agus an méid a d’fhoghlaim sí uaidh.
Labhair sí faoin gcóir leighis a cuireadh uirthi, faoin gcúram a fuair sí agus faoi conas gur oscailt súl ab ea a cás di faoin gcóras sláinte agus faoi chineáltas an duine.
Labhraíonn sí faoin saol atá roimpi i ndiaidh na hailse, faoin PhD atá á chríochnú aici agus faoi cad ina thaobh go ndeir sí gurb é an buíochas an tréith is mó a d’fhorbair an scéal go léir inti.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’.
Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.

Tá ár gcomhfhreagraí sa Tuaisceart Póilín Ní Chiaráin in éineacht le Bridget, Pádraic agus Seán Tadhg ar eagrán na seachtaine seo de An Pod Gaeilge chun plé a dhéanamh ar thaighde nua atá foilsithe ag Conradh na Gaeilge faoi áit na teanga sa díospóireacht faoi ‘Éire Aontaithe’.
 Pléitear chomh maith an chonspóid a bhain le deireadh a bheith curtha tionscadal na logainmneacha ó thuaidh. £90,000 a bhí i gceist ansin, an méid céanna airgid a chaith comhairle áitiúil ag cur i gcoinne comhartha dátheangach in Ard Mhacha.
 
Agus ar deireadh pléitear fógra an Aire Oideachais nach mbeidh aon scoil lán-Ghaeilge nua á tógáil as seo go ceann cúig bliana.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’. Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.