AN POD GAEILGE - Tuairisc Ó Bhéal

Agus gan aon stad le hainnise na cogaíochta ar fud an domhain, tá an staraí aitheanta Cormac Ó Gráda i dteannta Helen ar an eagrán is déanaí de ‘Paiste cainte le Helen Ní Shé…’ Labhraíonn sé faoina mhórshaothar is déanaí Hidden Victims: Civilian Casualties of the Two World Wars, ina n-áitíonn sé gur sibhialtaigh ab ea 65 milliún den 100 milliún duine a maraíodh sa dá chogadh domhanda.
 
An gorta, agus an t-ocras agus na galair a leanann é ba thrúig bháis do 30 milliún de na sibhialtaigh sin, a deir sé.
 
Tráchtann Cormac chomh maith ar an athrú a tháinig ar mhodhanna cogaíochta agus teaicticí míleata agus ar an athrú a tháinig ar ár dtuiscint ar mharú pobail dá bharr, ón mbuamáil ón aer go dtí an cinedhíothú. Pléann sé cás mhuintir na Palaistíne. ‘Nuair a fheiceann tú an scrios atá déanta ar Gaza…chaithfeá a rá gur d’aon ghnó a deineadh é sin,’ a deir sé. Tráchtann sé chomh maith ar an gcogadh san Úcráin, ar mhímhoráltacht na cogaíochta agus ar uafás an Uileloiscthe.
 
Ar deireadh pléitear ceist an dóchais agus an éadochais i bhfianaise na rudaí uafásacha a tharlaíonn le linn cogaidh.

Darren, Maitiú agus Seán Tadhg atá i dteannta Bhridget ar eagrán na seachtaine seo de ‘An Pod Gaeilge’ agus albam nua Kneecap, ‘Fenian’, á mheas acu. Pléitear chomh maith ceist na Gaeilge i bhfothoghchán Ghaillimh Thiar. An buntáiste d’iarrthóirí Gaeilge a bheith acu nó an cuma le daoine? Caitear súil chomh maith ar an gcruinniú is déanaí ag Coiste Oireachtais na Gaeilge agus na Gaeltachta, mar a raibh plé faoi chúrsaí earcaíochta agus cearta teanga sa chóras sláinte.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’. Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.

In Ardoifig Chumann Altraí agus Ban Cabhrach na hÉireann i lár Bhaile Átha Cliath atá Helen Ní Shé an tseachtain seo chun paiste cainte a dhéanamh leis an gceardchumannaí aitheanta Phil Ní Sheaghdha
Phil Ní Sheaghdha, ó Chorca Dhuibhne, Ard-Rúnaí Chumann Altraí agus Ban Chabhrach, atá linn an tseachtain seo ar Paiste Cainte ag Helen Ní Shé.
Deir Phil gurb iad na díospóireachtaí ar ghlac sí páirt iontu nuair bhí sí ar scoil i Méanscoil na Toirbhirte sa Daingean a ghin a dúil sa cheardchumannachas. Thug comórtais díospóireachta Gael Linn tuiscint di ar conas tú féin agus do chuid argóintí a chur in iúl, a deir sí.
Pléann Helen le Phil cad chuige an ceardchumann agus cad atá tábhachtach faoi, an fiúntas a bhaineann le stailc agus an ceart atá ag gach aon oibrí go gcloisfí a bhfuil le rá acu.
Tráchtann Phil chomh maith ar an difríocht idir cúram sláinte príobháideach agus cúram sláinte poiblí agus cad ina thaobh dar léi nár chóir go mbeadh an deighilt sin ann.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’.
Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.

In éineacht le Bridget agus Seán Tadhg ar eagrán na seachtaine seo de ‘An Pod Gaeilge’, tá an Dr John Walsh, sochtheangeolaí aitheanta ó Ollscoil na Gaillimhe agus an saineolaí is mó ar Choimisiún na Gaeltachta 1926 agus Gormfhlaith Ní Thuairisg, craoltóir agus iriseoir le RTÉ Raidió na Gaeltachta.
Pléitear stair Choimisiún na Gaeltachta agus stair na Gaeltachta féin, an méid a baineadh amach agus nár baineadh amach le 100 bliain, an méid atá caillte agus an méid atá fágtha againn.
Déantar plé ar pholasaí Gaeltachta an stáit, ar an gcaidreamh idir an foghlaimeoir agus an Ghaeltacht agus ar an gcaidreamh casta síceolaíochta atá ag muintir na hÉireann leis an teanga agus leis an nGaeltacht. Déantar trácht chomh maith ar an gcódmheascadh, rud a bhfuil sampla maith de ag John dúinn - ‘I think go bhfuil sé absolutely ridiculous!’.
Cuid dár sraith nua físeán, altanna agus podchraoltaí ‘100 bliain na Gaeltachta’ é an t-eagrán seo de ‘An Pod Gaeilge’.
Is féidir féachaint ar an gcéad fhíseán sa tsraith anseo.
Fuair Tuairisc tacaíocht do ‘100 Bliain na Gaeltachta’ ón Scéim Tuairiscithe Daonlathais Áitiúil.

Bhuail ráig den ghalar meiningíteas oirdheisceart Shasana le déanaí agus sciob sí chun siúil beirt mac léinn agus d’fhág a thuilleadh an-bhreoite.
Chuir an scéal i gcuimhne do Helen cás Dharáine Mulvihill an craoltóir agus gníomhaí de bhunadh Chorca Dhuibhne ar bhuail an meiningíteas í is í ina déagóir 20 bliain ó shin. B’ábhar misnigh do Helen bualadh le Daráine le déanaí chun paiste cainte a dhéanamh léi ag baile i gcontae na Mí faoin lorg a d’fhág an galar sin uirthi.
Bhí Daráine chomh tinn an uair sin 20 bliain ó shin go ndúradh lena tuismitheoirí a bheith ag fáil faoi réir chun slán a fhágáil léi mar nach mairfeadh sí an oíche. Cuireadh an ola dhéanach ar Dharáine ach tháinig sí slán.
Tar éis sé seachtaine san ospidéal dúradh léi go gcaithfí an dá chos a bhaint di. Cuimhníonn Daráine, a bhí ina lúthchleasaí óg, siar ar na laethanta sin nuair a d’athraigh a saol go deo agus ar na blianta ina dhiaidh. Bhí sé deacair nuair a bhí sí ina déagóir agus bíonn sé deacair go fóill, ach caithfidh meon dearfach a bheith agat, a deir sí.
Sa phaiste cainte spreagúil seo labhraíonn Daráine chomh maith faoi thábhacht a muintire, a cairde agus lucht a scoile.
Tráchtann sí ar a saol mar chraoltóir, faoin seacht mbliana dhéag a chaith sí ag obair do RTÉ agus faoina cinneadh le déanaí an craoltóir seirbhíse poiblí a fhágáil. Labhraíonn sí chomh maith faoina suim sa spórt agus faoi na Cluichí Paralimpeacha a chur i láthair ar an teilifís. Tráchtann Daráine chomh maith ar a cuid oibre mar ghníomhaí, faoi chomhairle a chur ar dhaoine eile atá faoi mhíchumas agus faoina saol mar mháthair.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’.
Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.