AN POD GAEILGE - Tuairisc Ó Bhéal

In Ardoifig Chumann Altraí agus Ban Cabhrach na hÉireann i lár Bhaile Átha Cliath atá Helen Ní Shé an tseachtain seo chun paiste cainte a dhéanamh leis an gceardchumannaí aitheanta Phil Ní Sheaghdha
Phil Ní Sheaghdha, ó Chorca Dhuibhne, Ard-Rúnaí Chumann Altraí agus Ban Chabhrach, atá linn an tseachtain seo ar Paiste Cainte ag Helen Ní Shé.
Deir Phil gurb iad na díospóireachtaí ar ghlac sí páirt iontu nuair bhí sí ar scoil i Méanscoil na Toirbhirte sa Daingean a ghin a dúil sa cheardchumannachas. Thug comórtais díospóireachta Gael Linn tuiscint di ar conas tú féin agus do chuid argóintí a chur in iúl, a deir sí.
Pléann Helen le Phil cad chuige an ceardchumann agus cad atá tábhachtach faoi, an fiúntas a bhaineann le stailc agus an ceart atá ag gach aon oibrí go gcloisfí a bhfuil le rá acu.
Tráchtann Phil chomh maith ar an difríocht idir cúram sláinte príobháideach agus cúram sláinte poiblí agus cad ina thaobh dar léi nár chóir go mbeadh an deighilt sin ann.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’.
Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.

In éineacht le Bridget agus Seán Tadhg ar eagrán na seachtaine seo de ‘An Pod Gaeilge’, tá an Dr John Walsh, sochtheangeolaí aitheanta ó Ollscoil na Gaillimhe agus an saineolaí is mó ar Choimisiún na Gaeltachta 1926 agus Gormfhlaith Ní Thuairisg, craoltóir agus iriseoir le RTÉ Raidió na Gaeltachta.
Pléitear stair Choimisiún na Gaeltachta agus stair na Gaeltachta féin, an méid a baineadh amach agus nár baineadh amach le 100 bliain, an méid atá caillte agus an méid atá fágtha againn.
Déantar plé ar pholasaí Gaeltachta an stáit, ar an gcaidreamh idir an foghlaimeoir agus an Ghaeltacht agus ar an gcaidreamh casta síceolaíochta atá ag muintir na hÉireann leis an teanga agus leis an nGaeltacht. Déantar trácht chomh maith ar an gcódmheascadh, rud a bhfuil sampla maith de ag John dúinn - ‘I think go bhfuil sé absolutely ridiculous!’.
Cuid dár sraith nua físeán, altanna agus podchraoltaí ‘100 bliain na Gaeltachta’ é an t-eagrán seo de ‘An Pod Gaeilge’.
Is féidir féachaint ar an gcéad fhíseán sa tsraith anseo.
Fuair Tuairisc tacaíocht do ‘100 Bliain na Gaeltachta’ ón Scéim Tuairiscithe Daonlathais Áitiúil.

Bhuail ráig den ghalar meiningíteas oirdheisceart Shasana le déanaí agus sciob sí chun siúil beirt mac léinn agus d’fhág a thuilleadh an-bhreoite.
Chuir an scéal i gcuimhne do Helen cás Dharáine Mulvihill an craoltóir agus gníomhaí de bhunadh Chorca Dhuibhne ar bhuail an meiningíteas í is í ina déagóir 20 bliain ó shin. B’ábhar misnigh do Helen bualadh le Daráine le déanaí chun paiste cainte a dhéanamh léi ag baile i gcontae na Mí faoin lorg a d’fhág an galar sin uirthi.
Bhí Daráine chomh tinn an uair sin 20 bliain ó shin go ndúradh lena tuismitheoirí a bheith ag fáil faoi réir chun slán a fhágáil léi mar nach mairfeadh sí an oíche. Cuireadh an ola dhéanach ar Dharáine ach tháinig sí slán.
Tar éis sé seachtaine san ospidéal dúradh léi go gcaithfí an dá chos a bhaint di. Cuimhníonn Daráine, a bhí ina lúthchleasaí óg, siar ar na laethanta sin nuair a d’athraigh a saol go deo agus ar na blianta ina dhiaidh. Bhí sé deacair nuair a bhí sí ina déagóir agus bíonn sé deacair go fóill, ach caithfidh meon dearfach a bheith agat, a deir sí.
Sa phaiste cainte spreagúil seo labhraíonn Daráine chomh maith faoi thábhacht a muintire, a cairde agus lucht a scoile.
Tráchtann sí ar a saol mar chraoltóir, faoin seacht mbliana dhéag a chaith sí ag obair do RTÉ agus faoina cinneadh le déanaí an craoltóir seirbhíse poiblí a fhágáil. Labhraíonn sí chomh maith faoina suim sa spórt agus faoi na Cluichí Paralimpeacha a chur i láthair ar an teilifís. Tráchtann Daráine chomh maith ar a cuid oibre mar ghníomhaí, faoi chomhairle a chur ar dhaoine eile atá faoi mhíchumas agus faoina saol mar mháthair.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’.
Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.

Ar ‘An Pod Gaeilge’ an tseachtain seo, tá Máire Ní Fhinneadha agus Kevin Hickey linn chun labhairt faoin athbhreithniú atá á dhéanamh faoi láthair ar an gCaighdeán Oifigiúil?
Tá athbhreithniú ar an gCaighdeán Oifigiúil ar bun faoi láthair ag Rannóg an Aistriúcháin i dTithe an Oireachtais ach cad chuige an caighdeán céanna agus cén fáth go mbíonn daoine áirithe chomh buartha sin faoi agus daoine eile ar nós cuma liom faoi. ‘An treoir le haghaidh scríbhneoireacht sa Ghaeilge?’ Cad iad na laigí agus na láidreachtaí a bhaineann leis an gCaighdeán mar atá? Cad iad na leasuithe ba chóir a dhéanamh air? Agus an cheist is tábhachtaí ar fad, má chuirtear leagan nua amach, cén dath a bheas ar an gclúdach?
Ní aon easpa ábhar cainte ar chriú ‘An Pod Gaeilge’ an tseachtain seo agus an léachtóir agus scoláire Kevin Hickey i dteannta Bhridget Bhreathnach, Máire Ní Fhinneadha agus Maitiú Ó Coimín.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’.
Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.

Pádraig Ó Macháin ón Lios Mór sna Déise atá i dteannta Helen an tseachtain seo. Scoláire é Pádraig a bhfuil cuid mhór dá shaol caite aige ag póirseáil i lámhscríbhinní ársa na hÉireann. Deir an tOllamh le Gaeilge i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh go rachadh sé aon áit ar domhan dá bhfaigheadh sé gaoth an fhocail go raibh lámhscríbhinn tagtha ar barra ann. 
Gabha ceárta ab ea athair Phádraig a raibh spéis ar leith aige I ngeataí agus thugadh sé Pádraig ar fud na dúiche chun geataí a thaispeáint dó agus chun cur síos dá mhac ar an gceardaíocht agus stair a bhain leo. Deir Pádraig gurbh é a athair a mhúscail ann an fhiosracht a thug air tabhairt faoi staidéar na lámhscríbhinní ina dhiaidh sin.
Podchraoladh ó Tuairisc, seirbhís nuachta ar líne na Gaeilge, é ‘An Pod Gaeilge’.
Tabhair cuairt orainn ag www.tuairisc.ie nó ar na meáin shóisialta.
‘An Pod Gaeilge’ is an Irish language podcast from Tuairisc, the national Irish language online news service.