Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

I znów lipiec, a zatem początek sezonu nieogórkowego w Raporcie o stanie świata. Zaczynamy z wysokiego C, zgodnie z recepturą Hitchcocka: od trzęsienia ziemi, potem będziemy stopniowo zwiększać napięcie.

A zatem na początek sezonu nieogórkowego – inkwizycja. Symbol zła, religijnej przemocy, zacofania wieków ciemnych i wzorzec zniewolenia, do którego odnoszą się kolejne pokolenia ludzi postoświeceniowego Zachodu. Tortury, lochy, palenie na stosie – z nimi kojarzymy inkwizycję, ale czym w istocie była ona w średniowiecznym świecie? Dlaczego i po co funkcjonowała? Kim byli inkwizytorzy i dlaczego niektórzy z nich do dziś czczeni są w Kościele jako święci?

Zapytam też mojego gościa o to, czy, oględnie mówiąc, nie najlepsza reputacja Świętej Inkwizycji jest uzasadniona, czy też może, potępiając wtrącanie ludzi do lochów, wkładanie im palców w imadła dla wymuszenia zeznań, podtapianie – tak, inkwizycja wprowadziła waterboarding do kanonu tortur, CIA tylko tę praktykę kontynuowała – albo ostatecznie palenie ich na stosie za odstępstwo od jedynej słusznej wiary, coś ważnego nam umyka?

Gość: Paweł Krupa

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Największa w historii pomiarów fala upałów przechodzi nad zachodnią i środkową częścią Europy. W dużej części Francji, w Niemczech i Luksemburgu temperatura była w ostatnich dniach nawet o 12 stopni wyższa od średniej z ostatnich trzech dekad. Choć naukowcy od lat ostrzegali, że ekstremalne zjawiska pogodowe staną się nową rzeczywistością, dopiero teraz państwa Europy orientują się, że ich infrastruktura jest na to zupełnie nieprzygotowana. Jak przeobrazi się nasz kontynent pod wpływem zmian klimatycznych? Czy zmieni się nasze życie? A nawet – nasza kultura?

W Gdańsku zakończyła się konferencja poświęcona odbudowie Ukrainy. Prezydent Zełenski nie przyjechał, ale podpisano umowy o łącznej wartości ponad 10 miliardów euro. Jaka będzie Ukraina po wojnie – i czy da się oddzielić biznes od polityki? 

Wchodzą w życie nowe, zaostrzone niemieckie przepisy dotyczące przyznawania świadczeń socjalnych dla osób bez pracy. Dotyczyć będą aż pięciu i pół miliona osób. Czy bez tej reformy Niemcom grozi zapaść?

W Czechach protesty przeciw zmianom w finansowaniu mediów publicznych oraz spór między rządem a prezydentem o budżet armii. Czy premier Babiš podąża tropami Viktora Orbána?

Po dwóch latach przerwy Islandia wznawia polowania na wieloryby. Skąd się wzięły największe ssaki świata? I co nasza fascynacja nimi mówi o samym człowieku?

A także: o grach planszowych, tych rozgrywanych nie tylko na planszach…

Rozkład jazdy: 
(02:21) Zofia Bieńkowska: Upały zabijają. I będą zabijać
(27:57) Piotr Skwieciński: Jaka będzie Ukraina po wojnie?
(46:07) Wakacje!
(48:20) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Gry planszowe
(55:07) Podziękowania
(1:02:11) Marcin Pośpiech: Zasiłki nie dla wszystkich
(1:17:30) Tomasz Maćkowiak: Czechy: wojna na górze
(1:38:25) Tomasz Kijewski: Skąd się wzięły wieloryby?
(1:54:48) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

🤖 Czy naprawdę boimy się sztucznej inteligencji? A może bardziej boimy się przyszłości, której nie potrafimy przewidzieć i nad którą nie mamy wystarczającej kontroli?

🔵 W 19. odcinku „Raportu o SI” pytamy: bać się czy nie bać? A jeśli tak, to czego się bać, a czego nie bać? Przyglądamy się temu, jaki jest stan naszych emocji związanych z rozwojem nowej technologii AI. Dlaczego człowiek od zawsze próbował przewidywać przyszłość i dlaczego od czasów wyroczni w Delfach, przez oświecenie, Stanisława Lema, aż po dzisiejszych futurologów i szefów firm technologicznych ciągle wracamy do tego samego pytania: co będzie dalej?

🧐 W tym odcinku podcastu bierzemy pod lupę także - a może przede wszystkim - tych, którzy dziś najgłośniej opowiadają nam o przyszłości. Elon Musk, Sam Altman, Dario Amodei, Peter Thiel, Alex Karp i inni technologiczni baronowie. Jaką przyszłość chcą nam zaprojektować? Kim jest dla nich człowiek? I czy ich wizje są naprawdę neutralne?

💀 A może sztuczna inteligencja wyrasta z bardzo starego ludzkiego pragnienia: żeby przekroczyć ograniczenia ciała oraz przedłużyć życie i pamięć o człowieku? Holly Herndon, jedna z najważniejszych artystek pracujących na styku muzyki i AI, opowiada o swoim cyfrowym modelu głosu Holly+ i o tym, czy głos może istnieć dłużej niż ciało, które go stworzyło.

👥 Będzie również o cyfrowych sobowtórach, politycznych awatarach i syntetycznych ludziach. Od Korei Południowej, przez Pakistan i Indonezję, po Albanię i wirtualną minister Diellę. Czy rozwój AI naprawdę dotyczy tylko wygody, biznesu i polityki, czy także naszego lęku przed śmiercią i potrzeby pozostawienia po sobie czegoś więcej niż wspomnienia?

📲A także: co możemy zrobić, żeby wyłączyć śledzenie czy zbieranie danych wrażliwych na naszych komputerach i telefonach. Czy da się ukryć swoją tożsamość przed czatbotem jednocześnie z niego nie rezygnując?

Goście:

🟢 Frederik Pferdt, były główny promotor innowacji w Google, autor książki "Jak nie bać się przyszłości?"
🟢 Krzysztof Kornas, specjalista w zakresie komunikacji naukowo-technicznej, startup "High Culture" oraz miesięcznik "Znak"
🟢 Holly Herndon, artystka, kompozytorka i twórczyni projektu Holly+
🟢 Michał Owerczuk, reżyser i twórca AI
🟢 Mateusz Chrobok, ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i sztucznej inteligencji, współtwórca "Rubryki aktualnościowej"

Lektorzy:

Dariusz Rosiak
Ola Żaczek

Partnerem tego odcinka jest Kulczyk Investments

Rozkład jazdy: 
(01:59) Stanisław Lem o przyszłości
(04:17) Frederik Pferdt: Jak myśleć o przyszłości?
(27:31) Holly Herndon: O uwiecznianiu głosu i tożsamości w świecie AI
(36:16) Krzysztof Kornas: O ideologii prezesów wielkich firm technologicznych
(1:13:22) Mateusz Chrobok: Bać się czy nie bać AI?
(1:35:56) Zakończenie: dziękuję za pierwszy sezon Raportu o SI!

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Brytyjski premier Keir Starmer ogłosił swoją dymisję. Po dwóch latach od wyraźnego zwycięstwa Partii Pracy w wyborach popularność szefa rządu dramatycznie spadła. Na skandale, słaby wynik labourzystów w wyborach lokalnych w maju czy niedawną rezygnację ministra obrony nałożyły się m.in. skutki wojny na Bliskim Wschodzie. Jeszcze w piątek premier utrzymywał, że nie zrezygnuje, jednak w weekend przyjął do wiadomości, że utracił poparcie współpracowników i wielu członków swojego gabinetu. Starmer pozostanie na stanowisku do wyboru nowego przywódcy Partii Pracy. Kolejnym brytyjskim premierem - już siódmym w ciągu dekady - zostanie prawdopodobnie Andy Burnham, były burmistrz Manchesteru. Dymisja Starmera zbiegła się w czasie z dziesiątą rocznicą referendum, w którym Brytyjczycy zdecydowali o wyjściu z Unii Europejskiej - nastrój w kraju jest więc morowy, bo brexit nie przyniósł obiecywanych korzyści, a kłopoty kolejnych premierów to sygnał kryzysu w rządzeniu, jakiego Zjednoczone Królestwo nie zaznało od dekad.

Co zmieni wymiana premiera? Czemu następca Keira Starmera miałby mieć łatwiej? A także dlaczego brytyjski system polityczny, dotąd uznawany za jeden z najbardziej stabilnych, znalazł się w takich tarapatach?

Gość: Jakub Krupa

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Świat za sto lat. Katastrofa klimatyczna wywróciła życie na naszej planecie do góry nogami. Nadzieję na ocalenie daje charyzmatyczny prezydent Australii, którym po raz pierwszy w historii zostaje Aborygen. Nazywa się Warren Finch.

Wybranką jego serca jest dziewczyna z bagien, najnędzniejszego zakątka kraju, która mieszka na zardzewiałej łodzi w towarzystwie czarnych łabędzi. Nazywa się Oblivia. Po niewypowiedzianej krzywdzie, której doznała jako dziecko, przestała mówić.

To zarys fabuły hipnotyzującej powieści Alexis Wright „Księga łabędzi”, która jest gościem tego odcinka Raportu o książkach.

Alexis Wright pochodzi z ludu Waanyi i została pisarką dzięki swojej babci, która nauczyła ją patrzeć na świat przez aborygeńskie okulary. A także dzięki starszyźnie, która nauczyła ją cierpliwości i umiejętności słuchania innych.

W rozmowie Alexis Wright opowiada o życiu kobiet, które ją ukształtowały - o swojej prababci, która została wykradziona rodzicom przez białego mężczyznę, o babci, która nie czytała książek, za to czytała gwiazdy, i o matce, która wychowywała się w czasach asymilacji i nie dowierzała, kiedy jej córka zaczęła aktywnie walczyć o prawa Aborygenów.

Z Alexis Wright rozmawiamy o jej pisaniu, o tym, jak zaczytując się w literaturze światowej, szukała swojego literackiego głosu, tak mocno osadzonego w tradycji rdzennych mieszkańców Australii.

Ta rozmowa odbyła się w maju, kiedy w Australii kończyła się jesień. W dniu, kiedy mogą państwo wysłuchać tego odcinka, w Polsce rozpoczynają się wakacje, a w Melbourne jest środek zimy.

Zapraszamy na spotkanie z jedną z najbardziej fascynujących pisarek naszych czasów – Alexis Wright.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Alexis Wright

Książka: „Księga łabędzi”, Alexis Wright, przekład: Aga Zano, wydawnictwo ArtRage

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]