Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Prezydent Trump zapowiedział, że jego administracja dokona „pewnej deeskalacji” w Minnesocie. W weekend w Minneapolis agenci federalnego Biura ds. Ceł i Imigracji (ICE) zastrzelili kolejną osobę podczas operacji związanej z aresztowaniem imigrantów w stanie Minnesota. Ofiarą padł Alex Pretti, 37-letni pielęgniarz zatrudniony w szpitalu weteranów wojennych. Dowódca operacji ICE w Minnesocie oraz szefowa Agencji ds. Bezpieczeństwa Wewnętrznego twierdzą, że Pretti był agresywny, a agenci działali w obronie własnej. Powszechnie dostępne filmy z miejsca zdarzenia podważają tę wersję. Władze stanowe zażądały wycofania trzech tysięcy agentów ICE z Minnesoty, ale operacja skierowana przeciwko imigrantom trwa nadal, podobnie jak protesty przeciwko obecności ICE w Minnesocie i innych stanach. Czy prezydent Trump rzeczywiście chce ograniczyć działania agencji? Czy winni śmierci Prettiego i wcześniejszego zabójstwa Renée Good zostaną osądzeni? I jak administracja Trumpa radzi sobie z coraz ostrzejszą krytyką w kraju i za granicą?

Gość: Marcin Fatalski

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Nowy przekład debiutanckiej powieści Thomasa Manna „Buddenbrookowie” autorstwa Jerzego Kocha to niewątpliwie jedno z najważniejszych wydarzeń literackich przełomu 2025 i 2026 roku.

Dlaczego powieść napisana 125 lat temu nadal tak bardzo nas porusza? I jak to możliwe, że to wielkie dzieło napisał 20-latek, który wcześniej trzykrotnie powtarzał klasę i opuścił szkołę przed zdaniem matury?

„Buddenbrookowie” to opowieść o upadku wielopokoleniowej kupieckiej rodziny, rozciągająca się na cały XIX wiek.

Z niezrównanym sobie mistrzostwem i rozmachem Thomas Mann portretuje ceremoniał mieszczańskiego życia, z uwzględnieniem najdrobniejszych szczegółów dotyczących choćby koloru i faktury materiału, którym obite były meble w bogatych kupieckich domach, garderoby bohaterów czy skomplikowanych dań składających się na ich wytworny jadłospis.

Ten bogato zdobiony świat oparty jest na etosie kupieckim, który z pokolenia na pokolenie rozmywa granice między firmą a rodziną. Ale w tej wielkiej sadze rodzinnej być może najważniejszy jest portret człowieka jako istoty złożonej z pęknięć i paradoksów. Bo czy artystyczny żywioł można pogodzić z mieszczańską moralnością? To pytanie, które odnosi się też do biografii autora „Buddenbrooków” Thomasa Manna.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Jerzy Koch

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Prezydent Trump wycofał się z groźby użycia siły w celu przejęcia Grenlandii, choć nie wycofał się z próby zaanektowania wyspy. Trump i szef NATO Mark Rutte twierdzą, że umowa między NATO a USA w sprawie Grenlandii jest niemal gotowa. Na szczycie w Davos Trump nie powtórzył również groźby obłożenia cłami państw europejskich, które wsparły Grenlandię militarnie. W Davos zainaugurowała działalność Rada Pokoju, instytucja, której dożywotnim szefem ma być Donald Trump. Jak dotąd kilkanaście krajów zadeklarowało gotowość uczestnictwa w Radzie, nie jest do końca jasne, jaki będzie zakres jej działania. Dlaczego Donald Trump zmienił taktykę w sprawie Grenlandii? Na ile miała na to wpływ postawa państw europejskich? Co szczyt w Davos powiedział nam na temat obecnego porządku światowego?

Jared Kushner przedstawił w Davos zamierzenia Rady Pokoju wobec Gazy. Strefa ma być wolna od Hamasu, samodzielna gospodarczo, rozwinięta jako miejsce inwestycji dla chętnych z całego świata. Co na to Palestyńczycy, państwa muzułmańskie będące członkami Rady Pokoju i Izrael, który też zgłosił do niej akces?

W Abu Dhabi pierwsze od rozpoczęcia pełnej inwazji Rosji na Ukrainę trójstronne rozmowy Ukrainy, Rosji i USA. Po spotkaniu z Trumpem Zełenski twierdzi, że umowa w sprawie amerykańskich gwarancji dla Ukrainy jest prawie gotowa. Przełom czy „dzień świstaka”?

Parlament Europejski odsyła umowę UE z krajami Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości UE, który ma zbadać jej zgodność z traktatami. Czy Komisja Europejska wprowadzi umowę w życie wbrew głosowi Parlamentu Europejskiego?

Na przylądku Canaveral trwają przygotowania do misji Artemis 2. Po raz pierwszy od początku lat 70. ludzie okrążą Księżyc. Kim są astronauci, jakie warunki muszą spełniać osoby, które myślą o tego typu karierze?

A także: o nieistniejących grobach jako dowodzie na istnienie potwora.

Rozkład jazdy: 
(03:08) Jakub Dymek: Trump ustępuje w sprawie Grenlandii
(37:58) Agnieszka Zagner: Rada Pokoju zaczyna działalność
(1:05:53) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Dowody istnienia potwora
(1:12:26) Podziękowania
(1:18:52) Marcin Żyła: Kim są astronauci?
(1:33:26) Olena Babakowa: Rosja-Ukraina: przełom, czy ciągle to samo?
(2:02:58) Bartłomiej Znojek: Parlament Europejski kwestionuje umowę z Mercosurem
(2:20:43) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

📸 W ostatnich tygodniach nie tylko światem technologicznym wstrząsnęła sprawa przerabiania zdjęć przez chatbota Grok należącego do serwisu społecznościowego X. Na proste polecenie użytkowników model językowy rozbierał każdego, korzystając z podsyłanych zdjęć, a wiele takich obrazów dotyczyło młodych kobiet i dzieci. Osoby na zdjęciach nie wyrażały na to zgody, a często nawet nie miały świadomości tego, że ich wizerunki zostały w ten sposób przerobione.

👙❎ Sprawa wywołała poruszenie na całym świecie, a kolejne rządy - nie tylko w Europie i Stanach Zjednoczonych - zapowiedziały postępowania związane z działalnością platformy należącej do Elona Muska. Grok ostatecznie nałożył ograniczenia na generowanie podobnych treści, ale zachował taką możliwość dla płatnych użytkowników.

🔵 Czy można bez zgody przerabiać czyjeś zdjęcia do nagości i udostępniać publicznie? Czy to jest zgodne z prawem? Czy w ogóle istnieje takie prawo?

🟡 W najnowszym odcinku "Raportu o sztucznej inteligencji" zastanowimy się także do kogo należy dziś ciało i gdzie zaczyna się granica prywatności ciała i wizerunku. Poruszymy też temat nagości w przestrzeni publicznej i tej wirtualnej - co sprawa Groka mówi też o czasach, w których żyjemy i o pragnieniach człowieka? A może... czas zacząć malować roboty?

🔵 W odcinku także o sprawie prześladowań muzułmańskiej mniejszości etnicznej Ujgurów w Chinach, w którym to procederze bardzo ważną i niestety niezbyt chlubną rolę może odgrywać sztuczna inteligencja. Czy Ujgurzy są królikami doświadczalnymi przemian jakie dokonują się w branży technologicznej?

🔧 AAA poza tym - hydraulika zatrudnię i to na już: do budowy wielkich centrów AI.

Goście:

🔹 dr Paula Skrzypecka - prawniczka specjalizująca się w prawie nowych technologii i ochronie danych osobowych.
🔹 Agnieszka Pilat - polsko-amerykańska artystka i pisarka działająca na styku robotyki, sztucznej inteligencji i sztuk pięknych.
🔹 dr hab. Dominika Byczkowska-Owczarek - Przewodnicząca Sekcji Socjologii Ciała PTS, Uniwersytet Łódzki.
🔹 Zumretay Arkin - ujgurska działaczka praw człowieka, wiceszefowa Światowego Kongresu Ujgurów.
🔹 prof. Darren Byler - amerykański antropolog z Simon Fraser University w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie.
🔹 Mateusz Chrobok - ekspert do spraw technologii i cyberbezpieczeństwa, współautor „Rubryki aktualnościowej”

Prowadzenie: Adrian Bąk
Realizator: Andrzej Bogucki
Lektorzy: Dariusz Rosiak, Agata Kasprolewicz

Partnerem tego odcinka jest Synektik

Rozkład jazdy:
(01:40) dr Paula Skrzypecka: przerabianie zdjęć w internecie a prawo
(41:23) dr hab. Dominika Byczkowska-Owczarek: do kogo należy ciało?
(46:20) Zumterain Arkin i prof. Darren Byler: AI a inwigilacja Ujgurów
(53:02) Agnieszka Pilat: jak zaczęłam malować roboty
(1:11:50) Mateusz Chrobok: Ilu hydraulików potrzeba do budowy centrów danych AI?
(1:15:10) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Po groźbie Donalda Trumpa wprowadzenia dodatkowych ceł na produkty z państw, które w geście solidarności z Danią wysłały na Grenlandię niewielkie oddziały wojskowe, napięcie między Europą a Stanami Zjednoczonymi sięgnęło poziomu najwyższego od dekad. Prezydent USA już codziennie zapowiada przejęcie Grenlandii – jeśli inaczej się nie da, także siłą. W reakcji na jego słowa Ursula von der Leyen mówi o końcu świata reguł, jaki znamy, oraz zapowiada surową odpowiedź Europy. Prezydent Francji grozi uruchomieniem tzw. instrumentu antywymuszeniowego, czyli otwartą wojną handlową. Nawet brytyjski premier, stroniący wcześniej od krytyki Waszyngtonu, uznał, że Amerykanie przekroczyli „czerwoną linię”. Transatlantycki konflikt wciąż pozostaje głównie sporem na cła i słowa, jego kolejna odsłona trwa właśnie w Davos, gdzie dziś wieczorem przemawiać ma Trump. Ale w Brukseli, Londynie i Berlinie słychać już głosy o końcu 80-letniego, wielkiego sojuszu państw Zachodu – i rozważa się tu dotąd nieprawdopodobne scenariusze.

Co się stanie, jeśli Amerykanie zajmą Grenlandię siłą? Czy taki atak oznacza koniec NATO? A może już istnieje ono głównie na papierze? Jakie pomysły ma Europa na ewentualny nowy sojusz wojskowy? Oraz jak w tej sytuacji może zareagować Polska?

Gość: Marek Świerczyński

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]