Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

9 listopada ukaże się ostatnie wydanie Nowej Gaziety, która działając legalnie w Rosji od ponad 30 lat zamieszczała regularnie artykuły krytyczne wobec władzy. „Zabili nas” – napisała w pożegnalnym oświadczeniu redakcja. Dlaczego Nowaja Gazieta była cierniem w boku Putina? Dlaczego tak długo mogła istnieć jako legalne pismo?  Czy Rosjanie mają obecnie jakiekolwiek możliwości komentowania rzeczywistości w wolny sposób?

Nie ustaje fala protestów społecznych w Europie. Obejmuje ona również Niemcy, gdzie dziesiątki tysięcy głównie młodych ludzi protestowało przeciwko złej sytuacji w służbie zdrowia i edukacji oraz planom wprowadzenia obowiązkowej służby wojskowej. Dzieje się to kilka tygodni po sukcesie prawicowych i lewicowych partii skrajnych w wyborach regionalnych. Jak wykorzystają one niezadowolenie młodych ludzi?

Norwegia, Dania i Szwecja odmówiły gry z Rosją podczas mistrzostw świata w hokeju na lodzie w 2027 roku w Niemczech. Decyzja tych federacji zapadła po tym, jak Sportowy Sąd Arbitrażowy w Lozannie zezwolił na powrót rosyjskich drużyn hokejowych do międzynarodowych rozgrywek. Czy właśnie kruszy się bojkot Rosji w sporcie?

W wyniku nowej fali zachorowań na ebolę zmarło już ponad 5 tysięcy osób w Demokratycznej Republice Konga. Przypadki choroby notowano również w Kenii i Nigerii. Dlaczego obecnie występujący szczep wirusa jest tak śmiercionośny i trudny do opanowania? Czy Afryce grozi wybuch pełnoskalowej epidemii?

Sonda Hera należąca do Europejskiej Agencji Kosmicznej wysłała pierwsze zdjęcie dwóch planetoid, Didymos i Dimorphos, znajdujących się prawie 200 milionów kilometrów od Ziemi. Dlaczego fotografowanie tych obiektów ma znaczenie dla bezpieczeństwa Ziemi? I czy rzeczywiście umiemy już zmieniać orbity obiektów w przestrzeni kosmicznej?

Rozkład jazdy: 
(02:46) Grzegorz Ślubowski: Nowaja Gazieta przestaje istnieć
(22:55) Anna Kwiatkowska: GEN Z protestuje w Niemczech
(42:53) Podziękowania
(50:01) Michał Banasiak: Kruszeje bojkot Rosji w sporcie
(1:12:29) Krzysztof Perć: Ebola znów zabija
(1:28:44) Tomasz Rożek: Jak chronić Ziemię przed uderzeniem asteroidy?
(1:50:56) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Partia Demokratyczna przejęła kontrolę nad amerykańskim Kongresem. Demokraci mają większość w obu izbach, odnosząc zwycięstwa w najbardziej zaciętych pojedynkach wyborczych. James Talarico jest pierwszym Demokratą od 38 lat, który będzie reprezentował Teksas. Adam Hamilton wygrał w Kansas – to pierwsze zwycięstwo Demokratów w tym stanie od 1932 roku. W stanie Maine Troy Jackson objął urząd senatora – to pierwszy Demokrata na tym stanowisku od trzydziestu lat. W jednym z najbardziej medialnych i zaciętych pojedynków tych wyborów Abdul El-Sayed wygrał wybory do Senatu w Michigan, stając się pierwszym muzułmaninem w amerykańskim Senacie.

Wybory wyłoniły także pierwszą czarną kobietę i pierwszą przedstawicielkę rdzennych Amerykanów na stanowiskach gubernatorów stanów, a także pierwszego senatora, który otwarcie deklaruje, że jest gejem.

Wielu komentatorów odczytuje te wyniki jako cios dla prezydenta Trumpa. On sam uznał porażkę Republikanów i stwierdził, że Demokraci wykonali „dobrą robotę”. Zapowiedział też, że będzie korzystał ze swojego prawa do wetowania ustaw, choć nie chce być „prezydentem, który wszystko wetuje”.

Czy te wybory to koniec trumpizmu w dotychczasowej formie? Co dla Ameryki oznacza sukces tzw. Demokratycznych Socjalistów, czyli lewego skrzydła Partii Demokratycznej? I jak może wyglądać druga połowa kadencji Donalda Trumpa w polityce wewnętrznej i zagranicznej?

Gość: Marcin Fatalski

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Ten odcinek przypada w Zaduszki, w dniu, kiedy przywołujemy w myślach naszych bliskich, którzy odeszli. Żałoba często odbiera nam słowa. Meksykańska pisarka Cristina Rivera Garza potrzebowała blisko 30 lat, żeby potrafić mówić o swojej Lilianie pełnymi zdaniami.

Te trzydzieści lat były też potrzebne, by móc opisać morderstwo Liliany odpowiednim słowem – KOBIETOBÓJSTWO. Cristina Rivera Garza w nagrodzonej Pulitzerem książce „Niezniszczalne lato Liliany” pisze o związku języka i sprawiedliwości. Zastanawia się, czy jeśli nie mamy języka, by opisać zbrodnię, to czy ta zbrodnia staje się bezkarna? Ale „Niezniszczalne lato Liliany” to także opowieść o triumfie opowieści nad śmiercią.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Cristina Rivera Garza
Książka: „Niezniszczalne lato Liliany” / Cristina Rivera Garza / przekład: Aleksandra Wiktorowska / wydawnictwo ArtRage
Lektorka: Magdalena Mikołajczuk

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Czy od wtorku Donaldowi Trumpowi będzie trudniej rządzić? Tego dnia w USA odbędą się wybory połówkowe do Kongresu, w wyniku których w obu jego izbach większość mogą uzyskać Demokraci. Wojna z Iranem, drożyzna w sklepach i na stacjach benzynowych oraz rosnąca także wśród Republikanów niechęć do prezydenta sprzyjają Partii Demokratycznej – ale i ona jest coraz bardziej podzielona. Co w USA i na całym świecie zmieni prawdopodobna wygrana Demokratów? Czy Trump ją uzna? A także czy wybory połówkowe mogą w obu głównych partiach zadecydować o przyszłej kampanii prezydenckiej?

Lula da Silva pozostanie prezydentem Brazylii, choć po II turze wyborów w kraju zapanowało polityczne zamieszanie. Mimo zakazu sądu Flávio Bolsonaro, rywal Luli i ulubieniec Trumpa, wyjechał do USA. Co czeka Brazylię?

Lata poszukiwań i jeden test DNA. Jak dostępność badań genealogicznych ułatwia odnajdywanie krewnych na całym świecie?

Po dojściu do władzy w Serbii przedstawiciele Listy Studenckiej debiutują w polityce, a towarzyszą im olbrzymie oczekiwania społeczeństwa. Czy są przygotowani do rządzenia? I czy serbski scenariusz zmiany władzy mógłby się powtórzyć w Bośni i Hercegowinie?

Korea Północna testuje międzykontynentalne pociski balistyczne i znów grozi sąsiadom z Południa. W „Raporcie” opowiemy o tajemniczej postaci, która od lat szykuje się do przejęcia władzy w Pjongjangu.

Rozkład jazdy: 
(02:21) Andrzej Kohut: Wybory połówkowe w USA
(25:53) Janina Petelczyc: Brazylia: Lula po raz czwarty
(47:38) Podziękowania
(54:23) Agnieszka Zielińska: Lata poszukiwań, jeden test
(1:06:10) Marc Casals: Bośnia patrzy na Serbię
(1:29:43) Łukasz Wójcik: Człowiek z Raportu - Kim Jo Dzong
(1:49:52) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

🔵 Coraz więcej osób chce rozmawiać z cyfrowymi imitacjami zmarłych bliskich. Rynek takich usług rośnie, a wraz z nim mnożą się pytania i wątpliwości. Czy sztuczna inteligencja, która naśladuje głos i słowa kogoś, kogo straciliśmy, może przynieść ulgę? A może utrudni nam pożegnanie?

🪦W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” przyglądamy się cyfrowej nieśmiertelności. Pytamy o odtwarzanie zmarłych, granice wykorzystywania pozostawionych przez nich danych i o to, jak technologia może zmienić przeżywanie straty. Czy nagrania, zdjęcia i wiadomości wystarczą, żeby odzyskać człowieka? I kto ma prawo zdecydować, że powstanie jego cyfrowy odpowiednik?

🎭 David Sypniewski, projektant i wykładowca Uniwersytetu SWPS, na potrzeby spektaklu „Grief//bot” stworzył cyfrowego rozmówcę opartego na głosie i biografii swojej zmarłej matki, piosenkarki Nataszy Czarmińskiej. Co znaczy usłyszeć znajomy głos wypowiadający słowa, których bliska osoba nigdy nie powiedziała?

🧠 Z Katarzyną Nowaczyk-Basińską, badaczką cyfrowej nieśmiertelności, rozmawiamy o obietnicach i zagrożeniach związanych z technologiami, które pozwalają symulować rozmowę ze zmarłymi. Czy mogą przynieść ukojenie? Co się dzieje, gdy nasza tęsknota staje się źródłem zarobku dla firm? I czy pozostawienie po sobie cyfrowych śladów oznacza zgodę na takie wykorzystanie?

🪡 Odwiedzamy też warsztaty „Wzory pamięci” w Centrum Nauki Kopernik. Co wspólnego mogą mieć haftowanie, wspomnienia i sztuczna inteligencja? Czy nowe technologie pomogą nam zachować pamięć, współpracując z dawnymi sposobami jej przekazywania?

💻 🆕 W rozmowie z Mateuszem Chrobokiem przyglądamy się także ostatniej aferze wokół oprogramowania PHP. Co się wydarzyło i jakie wnioski z tej historii płyną dla bezpieczeństwa w sieci?

Goście:

🟢 Katarzyna Nowaczyk-Basińska, badaczka cyfrowej nieśmiertelności z Uniwersytetu w Cambridge
🟢 David Sypniewski, projektant i wykładowca Uniwersytetu SWPS, twórca cyfrowego rozmówcy do spektaklu „Grief//bot”
🟢 Mateusz Chrobok, ekspert do spraw cyberbezpieczeństwa i AI
🎧 Raport o SI, odc. 22: „O cyfrowej nieśmiertelności”

Prowadzenie: Adrian Bąk
Realizacja: Andrzej Bogucki
Lektorzy: Antek Pyzel i Kasia Pasierbik z Radia 357

Partnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK)

Rozkład jazdy: 
(02:09) David Sypniewski: o stworzeniu griefbota swojej mamy
(16:17) Katarzyna Nowaczyk-Basińska: o rozmowach z cyfrowymi imitacjami zmarłych
(53:08) Warsztaty „Wzory pamięci” w CNK
(1:04:04) Mateusz Chrobok: o aferze z oprogramowaniem PHP
(1:18:55) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]