Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Borges, Caravaggio, Kafka, Iwaszkiewicz, Blecher, Carson, Weil – wszystkich tych artystów, pod wieloma względami tak różnych od siebie, łączyła jedna rzecz: wszyscy za pośrednictwem sztuki próbowali albo zniknąć, albo zacząć wszystko od początku. Ta myśl jest osią zbioru esejów Grzegorza Jankowicza, w którym autor zastanawia się nad istnieniem trzeciej drogi – takiej, w której równie możliwe jest zniknięcie, jak i nowy początek.

„Od-tworzenie. Eseje o potencjalności” to zbiór rymujących się ze sobą tekstów, które otwierają rozmaite pytania – o relację artysty z aktem tworzenia, twórczą siłę ludzkich ograniczeń oraz potencjał i sens literatury.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Grzegorz Jankowicz
Realizacja: Kris Wawrzak

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

5 lutego wygasł amerykańsko-rosyjski układ o ograniczeniu zbrojeń strategicznych. Układ i tak był mało skuteczny – nie obejmował nowych sposobów przenoszenia broni jądrowej, jego stroną nie były też Chiny. Tymczasem broni atomowej, podczas wojny użytej tylko dwukrotnie, wciąż przybywa. W Europie i Azji niepewność co do sojuszu z USA powoduje, że w co najmniej czterech państwach, w tym w Polsce, padają nawet nieśmiałe pytania o własną broń jądrową. To z kolei stawia pod znakiem zapytania przyszłość innego porozumienia – o nierozprzestrzenianiu takiej broni, które na forum ONZ ma być omawiane za kilka miesięcy. Czy właśnie skończyła się – rozpoczęta za czasów Nixona i Breżniewa – era kontroli zbrojeń? Czy nowe rosyjskie drony podwodne i chińskie pociski hipersoniczne oznaczają, że wchodzimy w drugą erę nuklearną? I dlaczego bronią jądrową niespecjalnie interesują się już dziś ludzie?

W Wielkiej Brytanii wybuchł skandal, który zagraża premierowi. Poszło o byłego ambasadora w USA, który utrzymywał regularne kontakty z Jeffreyem Epsteinem. Czy Keir Starmer obroni swoją pozycję? I dlaczego w sondażach prowadzi Partia Reformy Nigela Farage’a?

Kilkadziesiąt tysięcy Czechów demonstrowało poparcie dla prezydenta Pavla w jego konflikcie z szefem dyplomacji. Czy to początek „wojny na górze” z eurosceptycznym premierem Babišem?

NASA przełożyła o miesiąc start misji Artemis 2 – pierwszej od lat 70. podróży człowieka w okolice Księżyca. Co wspólnego z opóźnieniem ma podział na dystrykty wyborcze i dlaczego w nauce odkryć dokonują nie tylko odkrywcy?

W Mediolanie i Cortinie d’Ampezzo rozpoczęły się zimowe igrzyska olimpijskie. Czy przyszłość tych zawodów jest zagrożona? I czy nie tylko sportowcy, lecz wszyscy będziemy wkrótce rezygnować ze sportów na śniegu?

W programie także: o tym, jak się sprzeciwiać – i co na taki sprzeciw zabierać ze sobą…

Rozkład jazdy: 
(03:20) Łukasz Kulesa: Broń jądrowa: czy trzeba się bać?
(29:48) Przemysław Biskup: Co dalej z Keirem Starmerem?
(58:29) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Z czym na manifę
(1:04:50) Podziękowania
(1:11:31) Michał Banasiak: Czy bez śniegu będą igrzyska
(1:24:48) Krzysztof Dębiec: Czechy: prezydent kontra minister
(1:45:25) Tomasz Rożek: Dlaczego nauka jest polityczna
(2:12:14) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

🔵 Od 2022 roku żyjemy w świecie generatywnej sztucznej inteligencji oraz chatbotów i wciąż zastanawiamy się, kiedy AI osiągnie poziom świadomości człowieka. A może przyszłość sztucznej inteligencji jest zupełnie gdzie indziej? Może samo przewidywanie coraz większej ilości tekstu nie wystarczy do zrozumienia świata? Może potrzebna jest sztuczna inteligencja, która będzie uczyła się przez działanie w rzeczywistości?

❤️ W najnowszym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji”, zatytułowanym „Serce i rozum”, poszukamy odpowiedzi na pytania, które zaprzątają głowy nie tylko wielkich teoretyków AI, ale i zwykłych jej użytkowników. Czy obecny rozwój sztucznej inteligencji musi i powinien być oparty na dużych modelach językowych? A może trzeba odejść sprzed komputera i zacząć obserwować świat? Gościem odcinka będzie znany fizyk, prof. Andrzej Dragan, autor wydanej właśnie książki „Quo vAIdis?”.

🎭 Wybierzemy się także do warszawskiego Teatru Studio, żeby podejrzeć sztukę poświęconą słynnemu pojedynkowi człowieka z maszyną, do którego doszło w 2016 roku w Seulu, a który był momentem przełomowym, ponieważ po raz pierwszy system AI pokonał światowej klasy mistrza Lee Sedola w grze uznawanej za domenę ludzkiej intuicji i kreatywności. Czym jest więc kreatywność? I czy intuicja jest przynależna tylko człowiekowi, a może mają ją już także maszyny?

🧠 Są też tacy, którzy nie używają sztucznej inteligencji zarówno w codziennym, jak i zawodowym życiu, bo wierzą w siłę swojego umysłu, nawet kosztem wolniejszego postępu. Co więcej, według nich taka droga na skróty jest nie tylko zubażająca dla mózgu i zdolności poznawczych, ale także szkodzi całemu światu. Czy mają rację?

🧙 W podcaście także o tym, dlaczego znajomość Harrego Pottera może szkodzić… modelom językowym, nie ludziom.

Goście:
🟢 Andrzej Dragan – profesor fizyki z Uniwersytetu Warszawskiego i National University of Singapore
🟢 Natalia Korczakowska – dyrektorka artystyczna i reżyserka spektaklu „AlphaGo_Lee. Teoria Poświęcenia”, Teatr Studio
🟢 Magdalena Szczygieł – biolożka z Monachium
🟢 Mateusz Chrobok – ekspert do spraw technologii i cyberbezpieczeństwa, współautor „Rubryki aktualnościowej”

Prowadzenie Adrian Bąk
Realizacja Andrzej Bogucki
Lektor:
Jarosław Juszkiewicz – Kieruj się na południe

Partnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK)

Rozkład jazdy: 
(04:39) Andrzej Dragan: kiedy AI osiągnie poziom człowieka i czy stworzy człowieka
(48:32) Kikedo - Dreaming
(51:03) Natalia Korczakowska: czy AI może pomóc teatrowi i sztuce
(1:13:08) Magdalena Szczygieł: jestem fanką mózgu, odrzucam AI
(1:22:47) Mateusz Chrobok: AI a prawa autorskie
(1:26:13) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Z inicjatywy amerykańskiej w Waszyngtonie odbywa się dziś szczyt z udziałem ponad 50 państw, którego celem jest zawiązanie globalnego sojuszu ws. dostępu do metali ziem rzadkich. W kwestii tych surowców niechętna międzynarodowym aliansom administracja Donalda Trumpa uczyniła wyjątek. Powodem są Chiny, gdzie wydobywa się większość światowych zasobów, które kilka miesięcy temu zagroziły znacznym ograniczeniem eksportu. Bez metali ziem rzadkich nie ma mowy o rozwoju nowoczesnych technologii, w tym sztucznej inteligencji. W proponowanym przez USA pakcie energetycznym nie wszyscy będą jednak równi – Waszyngton odmawia ustalenia ceny minimalnej surowców, a we wtorek poinformował o utworzeniu narodowej rezerwy minerałów o wartości 12 mld dolarów. Okazuje się bowiem, że na rynkach brakuje nie tylko metali ziem rzadkich, ale nawet bardziej pospolitych surowców, takich jak miedź.

Na czym miałby polegać surowcowy sojusz Zachodu? Czy, dołączając do niego, Europa znów ryzykuje uzależnieniem się, tym razem od Ameryki? Dlaczego metale ziem rzadkich są obecnie tym, czym kiedyś były węgiel i ropa naftowa? Innymi słowy: czemu lutet, tul czy terb są droższe od złota?

Gość: Piotr Arak

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W tym odcinku Raportu o książkach zapraszamy na spotkanie z wybitnym reżyserem teatralnym, dyrektorem Teatru Narodowego w Warszawie Janem Klatą.

Opowiemy o sile dawnych, zapomnianych tekstów literackich, które niejednokrotnie bardziej rymują się z chaotyczną rzeczywistością, w której żyjemy, niż pierwsze strony gazet.
Dlaczego wstydzimy się Henryka Sienkiewicza? Kiedy zapomnieliśmy o Tadeuszu Micińskim?
Co o współczesnej Polsce i jej miejscu na mapie chwiejącego się w posadach świata mówią nam „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza i „Termopile Polskie” Tadeusza Micińskiego?

To dwa ostatnie tytuły, które reżyserował Jan Klata – „Krzyżaków” na 100-lecie Teatru Jaracza w Olsztynie, „Termopile Polskie” na 260-lecie Teatru Narodowego w Warszawie.

Praca reżysera teatralnego nie odbiega być może tak bardzo od pracy tłumacza literackiego – w obu tych przypadkach polega na zasileniu nurtu literatury nową energią, która nie pozwala dawnym tekstom zastygnąć.

Jakie znaczenie dla tego, co dzieje się na scenie, ma to, co dzieje się wokół niej? Czy pomniki, budynki i ulice mają władzę nad naszą pamięcią? Słowem, jaka jest siła przestrzeni symbolicznej w kształtowaniu wspólnoty?

A w końcu – czy teatr narodowy jest z natury teatrem politycznym?

Prowadzi: Agata Kasprolewicz

Gość: Jan Klata

Realizacja: Andrzej Bogucki i Kris Wawrzak

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]