Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Dziś porozmawiamy o tożsamości narodowej – i to bardzo specyficznej, w zasadzie historycznej i już nieistniejącej, choć ciągle obecnej w naszym polskim imaginarium. O Kresach porozmawiamy i o tym, kim byli ich mieszkańcy.

Zmierzymy się – mam nadzieję – z kilkoma najbardziej żywotnymi mitami dotyczącymi Kresów Wschodnich.
Jeden głosi, że była to arkadia, kraj mlekiem i miodem płynący, wielokulturowy raj zarządzany przez oświeconych polskich panów. Drugi, że na terenach dzisiejszej Ukrainy, Białorusi i Litwy Polska dokonywała okrutnej kolonizacji, prześladując lokalnych mieszkańców.

Ani pierwsza, ani druga wersja nie odpowiadają rzeczywistości. A jak było naprawdę? I dlaczego świat, który odszedł wraz z II wojną światową, jest tak silnie obecny w naszej narodowej świadomości? Co stanowiło istotę tożsamości kresowej i czy coś takiego w ogóle istniało?

Gość: Wojciech Stanisławski

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Wyobraźmy sobie… że II wojny światowej nie było, bo Hitler przegrał, zanim zdążył się na dobre rozkręcić, i kurz po wznieconym konflikcie opadł już w 1939 roku… Nie było więc Holocaustu ani nowego podziału Europy, który nigdy nie dokonał się w Jałcie. Nie było zimnowojennej rywalizacji między Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi, a Kresy nigdy nie oderwały się od Polski…

Ale zaraz! Nie musimy sobie tego wyobrażać, bo zrobił to w najlepszym powieściowym stylu Ziemowit Szczerek, który jest gościem tego odcinka „Raportu o książkach”.

Zapraszamy na rozmowę o historii i jej alternatywnych wersjach. O losie wynikającym z miejsca na mapie, który - bez względu na to, jak bardzo daleko pójdziemy w fantastyczne scenariusze - i tak nas dosięga. A także o grozie, która kryje się w pełnym humoru kryminale „Baciary z piekła rodem”.
Bo co tak naprawdę śmiesznego jest w tym, że Rosjanie dokopali się do piekła?

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Ziemowit Szczerek
Książka: „Baciary z piekła rodem” – Ziemowit Szczerek

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Rosja przeprowadziła trzy zmasowane ataki rakietowe na Kijów w ciągu tygodnia. Władze Ukrainy alarmują, że obrońcom nie udało się przechwycić żadnej z 24 rakiet balistycznych wystrzelonych w środę przez Rosję. Prezydent Zełenski apeluje o przyspieszenie dostaw broni dla Ukrainy, a prezydent Trump zaprzecza, jakoby Amerykanie mieli niedostatek amunicji, i zapowiada ściganie sprawców wycieków, według których brakuje pocisków przechwytujących. Trump zapowiedział również, że zastanowi się, czy rzeczywiście udzielić Ukrainie licencji na produkcję pocisków do systemów Patriot. Jak zaangażowanie Ameryki na Bliskim Wschodzie wpływa na uzbrojenie Ukrainy?

Elektrownie na Węgrzech, w Słowenii, Rumunii i w Polsce ograniczają pracę w związku z niskim poziomem rzek, z których te zakłady czerpią wodę. Jak fala upałów wpływa na bezpieczeństwo energetyczne w Europie?

Gianni Infantino pozostaje na razie na stanowisku szefa światowej federacji piłkarskiej FIFA, ale jego los wcale nie jest pewny. Czy człowiek obwiniany przez niektórych o przekroczenie granic komercjalizacji futbolu tym razem posunął się za daleko?

W Ceucie w dalszym ciągu trwa kryzys migracyjny po tym, jak w ubiegły weekend prawie 78 tysięcy osób przedarło się przez granicę tego hiszpańskiego terytorium graniczącego z Marokiem. Dlaczego doszło do tego kryzysu na granicy Unii Europejskiej i kto na nim zyskał, a kto stracił?

W stolicy Malty, Valletcie, trwa proces biznesmana oskarżonego o zlecenie przed dziewięcioma laty zabójstwa dziennikarki śledczej, która badała korupcję tamtejszych polityków i biznesmenów. Co sprawa Daphne Caruany Galizii mówi o tej wyspie na Morzu Śródziemnym?

A także: jak niebezpieczne bywa życie barda.

Rozkład jazdy: 
(02:42) Jacek Raubo: Niedostatki w uzbrojeniu Ukrainy i USA
(26:10) Tomasz Rożek: Susza wstrzymuje pracę elektrowni
(48:16) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Elegia na śmierć barda
(54:41) Podziękowania
(1:01:48) Michał Banasiak: FIFA niszczy futbol?
(1:18:23) Jerzy Haszczyński: Kto spowodował szturm na Ceutę?
(1:41:58) Michał Potocki: Malta: kto stoi za zbrodnią sprzed dekady?
(2:01:23) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Nie ma w Polsce drugiego takiego miejsca, bo nie ma też drugich takich gór. Od XIX wieku po czasy współczesne Zakopane jest symbolem odpoczynku i czasu wolnego. W najbardziej oblegane weekendy w mieście i jego okolicach przebywa jednocześnie ponad 200 tysięcy turystów - niemal dziesięć razy więcej niż mieszkańców.

W tym odcinku „Sezonu nieogórkowego” porozmawiamy o Zakopanem nie w kontekście gór, ale jako o mieście. Mieście specyficznym: dla milionów Polaków będącym symbolem urlopowych oczekiwań, dla których spełnienia przeobraziło się tak bardzo, że w wielu sferach stało się nieznośne. Niebotyczne ceny mieszkań. Prawo budowlane, które - jak kiedyś powiedziano - „na Podhalu się nie przyjęło”. Ulice zatkane SUV-ami i kicz Krupówek. A nad tym wszystkim Tatry - wcale nie niezmienne, bo również płacące cenę za masową turystykę.

Oto Zakopane oczami jednego z jego 25 tysięcy stałych mieszkańców, którzy prowadzą tu przecież zwykłe, miejskie życie. Na ile da się tu żyć jak wszędzie indziej? Czy po 1989 roku można było zorganizować to miasto inaczej, a może rozpędzający się kapitalizm i komercja były nie do zatrzymania? Jakie było dawne Zakopane? Opowie o tym Maciej Krupa, współzałożyciel „Tygodnika Podhalańskiego” i prezes Fundacji Zakopiańczycy, która zajmuje się tożsamością Zakopanego i Podtatrza.

Gość: Maciej Krupa

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

„Kim był prozaik i eseista, który przesunął mentalną granicę między Wschodem a Zachodem, choć sam uważał się jedynie za „hedonistę zmuszonego żyć w świecie upolitycznionym ponad wszelką miarę”?” - pyta Aleksander Kaczorowski, biograf Milana Kundery, w książce poświęconej życiu wielkiego czeskiego pisarza.

Na to pytanie nie ma łatwych odpowiedzi - w każdej drzemie bowiem jakiś paradoks.

Oto kilka przykładów:

Aby dzięki swoim bijącym rekordy popularności powieściom przypomnieć Europie o istnieniu Czechów, sam musiał zapomnieć o swoich rodakach.

Do świata literatury wszedł przez rosyjską poezję, by potem zyskać przydomek „rusofoba” po kłótniach z Josipem Brodskim o Dostojewskiego i publikacji jednego z najważniejszych tekstów o tożsamości Europy Środkowej - eseju „Zachód porwany”.

Mówił, że „powieść jest formą przeciwstawienia się ideologii”, ale czy sam potrafił się przed nią obronić?

Kim więc był Milan Kundera?

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Aleksander Kaczorowski
Książka: Aleksander Kaczorowski „Milan Kundera. Życie za zasłoną”

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]