Fluent Fiction - Irish: Legacy Reverberates: A Winter Tradition Revisited
Find the full episode transcript, vocabulary words, and more:
fluentfiction.com/ga/episode/2026-02-24-08-38-20-ga
Story Transcript:
Ga: Bhí an gaoth ag séideadh go láidir ar maidin, agus bhí brat mór de cheo ag síneadh trasna Clochán an Aifir.
En: The wind was blowing strongly in the morning, and a large blanket of fog stretched across Clochán an Aifir.
Ga: Bhí gach rud gléasta i ngealóig an gheimhridh, mar a bheadh sé ag iarraidh cuirfeast ar na deirfiúracha agus deartháir a tháinig ann go luath ar an lá úd.
En: Everything was dressed in the brightness of winter, as if it were trying to challenge the sisters and brother who arrived early that day.
Ga: Bhí Rory i gceannas, a srón daingean isteach sa ghaoth.
En: Rory was leading, his nose steadfast into the wind.
Ga: Bhí a fholt dubh cosúil le scáth sellphéist ag aitinn ón ghaoth.
En: His black hair was like a shadowy silhouette waving in the wind.
Ga: Bhí sé ag baint amach gnó croí seang a athar – an traidisiún a thosnaigh sé sa chlann nuair a bhí siad níos óige.
En: He was carrying on with his father's old business – a tradition he had started in the family when they were younger.
Ga: Bhí Siobhán, le hintinn caol, ag suirí ar Rory agus Eamon, an duine is óige, ag déanamh iarracht coimeád suas leis na céimeanna móra roimpi.
En: Siobhán, with a sharp mind, was teasing Rory, and Eamon, the youngest, was trying hard to keep up with the larger steps ahead.
Ga: Ach mhothaigh Eamon, mar is minic, go raibh sé taobh amuigh ar fad.
En: But Eamon often felt completely left out.
Ga: "Rory," a d'éiligh Siobhán, "cad é an fáth go bhfuil muid anseo i lár an gheimhridh?
En: "Rory," Siobhán demanded, "why are we here in the middle of winter?
Ga: Ní bhímid anseo ar lá gréine fiú.
En: We’re not even here on a sunny day."
Ga: ""D'fhág ár n-athair traidisiún dúinn," d'fhreagair Rory, croí na foighne aige.
En: "Our father left us a tradition," Rory responded, patience at the heart of his words.
Ga: "Tá sé níos mó ná turas.
En: "It's more than a trip.
Ga: Is cuimhne é, nasc.
En: It's a memory, a connection.
Ga: Is é sin an fáth a choinneoimid an traidisiún beo.
En: That's why we keep the tradition alive."
Ga: "Chroith Eamon a cheann, brón ina ghuth óg.
En: Eamon shook his head, sadness in his young voice.
Ga: "Ach cad mura dtuigim é?
En: "But what if I don't understand it?
Ga: Táimid anseo, fuar, agus níl an t-athair anseo le muid a threorú.
En: We're here, cold, and our father isn't here to guide us."
Ga: "Lean siad ar aghaidh, gach céim ag dul níos géire, ach níor fhéach Rory siar.
En: They continued on, each step growing sharper, but Rory never looked back.
Ga: Nuair a shroich siad barr na clocha, d'éirigh an ceo rud beag níos taine agus chonaic siad spás os a gcomhair.
En: When they reached the top of the rocks, the fog thinned a bit, revealing a space before them.
Ga: Bhí na tonnta ag bualadh na gcolún le deabhóid ghoirt, agus cheol an mhara cosúil le molpag meascán de nótaí.
En: The waves crashed against the columns with a salty devotion, and the sea chanted like a hymn of mixed notes.
Ga: Thóg Rory bosca ar an talamh.
En: Rory took a box from the ground.
Ga: Dearbhán sean d'aois ina láimhe.
En: An old voucher in his hand.
Ga: "Níl sé faoi cathain nó cén áit," a dúirt sé go ciúin ach go soiléir.
En: "It's not about when or where," he said quietly yet clearly.
Ga: "Baineann sé leis an bhfuinneamh a roinnimid.
En: "It's about the energy we share.
Ga: Seo, ag an bpointe seo, bhí an chaoi a mhothaigh sé á choinneáil beo.
En: Here, at this point, was how he felt, keeping it alive."
Ga: "Bhí nóiméad tost ann agus ansin, gan choinne, thosaigh Siobhán ag gáire.
En: There was a moment of silence, and then, unexpectedly, Siobhán started laughing.
Ga: "Cuimhnigh an uair a chaith an t-athair naíonna isteach sa bholgán beag sin d'uisce?
En: "Remember the time father tossed us into that little bubble of water?
Ga: Cheap sé gur bia mara a bhí ann!
En: He thought it was seafood!"
Ga: "Gáire in ann gach duine a bhogadh.
En: Laughter capable of moving everyone present.
Ga: Rory, Siobhán agus Eamon, ag gáire in aon áit amháin faoi chuimhní a bhí, go dtí an t-am sin, folaithe ag an oighear.
En: Rory, Siobhán, and Eamon, laughing together at memories that had been hidden until then, hidden by the ice.
Ga: "Ceart go leor," a dúirt Eamon go séimh, mothú bráithreachais ag titim ar a ghualainn.
En: "Alright," Eamon said gently, a feeling of brotherhood settling on his shoulders.
Ga: "Déanaimis é seo a choinneáil beo, ach déanaimís é ar ár mbealach féin.
En: "Let's keep this alive, but let's do it our way.
Ga: Seo, agus ionas go mbeidh scéalta againn le hinsint faoi.
En: Here, so that we'll have stories to tell about it."
Ga: "D'fhéach Rory ar a dheartháir agus a dheirfiúr, tuiscint nua ag glinn in aigne.
En: Rory looked at his brother and sister, a new understanding glistening in his mind.
Ga: Ní raibh an traidisiún faoi bheith ina aithris dhílis den am atá caite.
En: The tradition wasn't about being an exact replica of the past.
Ga: Mar sin féin, bhí sé faoi lintí a tharraingt le chéile, fiú sa ghaoth fhionnuar seo ag Clochán an Aifir.
En: Still, it was about linking together, even in the cold wind at Clochán an Aifir.
Ga: Ag dul ar ais leis, léim a gcroíleabhar le meabhair nua, agus í briste óna chéile, ach le chéile thar aon rud eile.
En: As they went back, their heartbook leapt with new memories, broken apart but together above all else.
Ga: Rinne siad gealltanas, sea, coinníoll nua a chuirfeadh oidhreacht a n-athar agus a chéilearacht i ngníomh.
En: They made a promise, yes, a new condition that would carry on the legacy of their father and their unity.
Ga: Fiú ag dul abhaile, bhí na tonnta ag leanúint ar aghaidh, ag soláthar ceol murmúint droch-aimseartha mar mhná.
En: Even heading home, the waves continued, providing a murmuring tune of rough times like a woman's song.
Vocabulary Words:
blanket: brat
fog: ceo
brightness: gealóig
challenge: cuirfeast
nose: srón
steadfast: daingean
silhouette: scáth
waving: aitinn
tradition: traidisiún
teasing: suirí
devotion: deabhóid
hymn: molpag
voucher: dearbhán
energy: fuinneamh
silence: tost
laughing: gáire
capable: ábalta
brotherhood: bráithreachais
replica: aithris
heartbook: croíleabhar
legacy: oidhreacht
murmuring: murmúint
tune: ceol
glistening: glinn
foggy: ceomhar
sharper: géire
thinned: tanaí
chant: cheol
unexpectedly: gan choinne
shoulders: ghualainn