Scientias Podcast

In deze aflevering deel twee van het verhaal over Tsjernobyl, of Tsjornoby in het Oekraïns. De afloop is iedereen bekend, het verhaal er naartoe misschien minder. Maar voor we verdergaan met de ramp van 26 april 1986 eerst over GPS in je huis en hoe dat werkt.
Fragment Russisch nieuws: https://youtu.be/SFugxoT-OCE?is=meWwbrloKGcZt-bC
Fragment NOS Journaal: https://youtu.be/hXNdZOSpEIE?is=6pgMWlwrklwxEfR8
00:00 Intro
00:50 Vorige week: Tsjernobyl deel 1
01:12 GPS in je huis: het CELESTE-project
11:31 Recap vorige week en het vervolg van de Tsjernobyl-ramp
41:41 De les van Tsjernobyl, Fukushima en de toekomst van kernenergie
47:05 Afsluiting
See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van de Scientias Podcast nemen Diederik Jekel en Krijn Soeteman je mee in het indrukwekkende verhaal van Tsjernobyl, veertig jaar na de kernramp die de wereld veranderde. Ze staan stil bij wat er gebeurde, hoe de gevolgen nog altijd voelbaar zijn en waarom dit verhaal relevant blijft. Ook praten ze over een artikel over long covid naar aanleiding van reacties van lezers.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een lijst die zichzelf moet bevatten als hij zichzelf niet bevat en zichzelf niet mag bevatten als hij zichzelf wel bevat. Het klinkt als een flauwe woordgrap, maar rond 1900 stortte de hele wiskunde er bijna door in. En uitgerekend die ineenstorting leverde ons, via een omweg langs Kurt Gödel en John von Neumann, de moderne computer op. Eerst hebben Diederik en Krijn het over de Artemis II-missie en dan in het bijzonder de wonderlijke manier hoe de capsule rond de Aarde en de Maan vliegt.
00:00:00 Intro
00:00:46 Artemis-missie en vervolg van computers
00:01:42 De inbound coast phase
00:25:54 Recap van vorige computer-afleveringen
00:26:48 Wie maakte de wiskunde kapot?
01:10:17 Mensen en computers zijn meer hetzelfde dan je voor deze podcast dacht
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Diederik en Krijn zijn in Teylers Museum te gast. Ze spreken met Trienke van der Spek over het zijn van conservator op zo'n mooie plek. Voordat ze daaraan beginnen vertelt Diederik het verhaal van Pieter Teylers en vele andere oude bekenden uit de Nederlandse wetenschapsgeschiedenis passeren de revue.
Aan het eind nog even een kleine shoutout naar de huidige tentoonstelling over Gevaarlijke Boeken. https://teylersmuseum.nl/nl/zien-en-doen/gevaarlijke-boeken
Shownotes:
https://teylers.adlibhosting.com/ais6/Details/museum/4001819 de iguandodon die Trienke noemde van de toverlantaarn
https://teylers.adlibhosting.com/ais6/Details/museum/4001799 prehistorisch landschap
https://teylersmuseum.nl/nl/ontdek/collectie/wetenschap de hele collectie van Teylers
https://teylersmuseum.nl/nl/ontdek/verhalen?d7001cc8f963=d7ef1aa3-4c94-48ee-89df-c93b2d2325a0 Geschiedenis van het museum
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het vierde deel over ASML en hoe nu chips gebouwd worden. Daarnaast een belangrijk onderzoek over Antarctica en waarom het daar ineens zoveel sneller opwarmt...
Shownotes:
Waarom Antarctica zo snel smelt: https://scientias.nl/onderzoekers-snappen-eindelijk-waarom-het-zee-ijs-op-antarctica-zo-snel-smelt/
http://dx.doi.org/10.1038/s41558-026-02601-4
00:00:00 Intro
00:00:54 Antarctica en waarom het zo'n belangrijk continent is bij klimaatverandering
00:33:56 ASML en hoe ze nú die ongelofelijk kleine chips kan bouwen
00:55:00 Hoe kwamen we bij het verschil tussen hardware en software? We gaan verder bij 1947!
01:05:15 Afsluiting
See omnystudio.com/listener for privacy information.