Gutral Gada

Sprawa Andrzeja Samsona miała być przestrogą. Ponad 20 lat później wracają pytania o odpowiedzialność środowiska psychologicznego, bezpieczeństwo pacjentów i system, który miał chronić osoby szukające pomocy. Czy naprawdę wyciągnęliśmy wnioski z tej historii?

Moją gościnią jest Edyta Krześniak - dziennikarka i autorka książki „Psycholog. Sprawa Andrzeja Samsona”, która po latach wraca do jednej z najbardziej wstrząsających historii w dziejach polskiej psychologii.

Rozmawiamy o tym, jak Andrzej Samson zbudował pozycję medialnego autorytetu, dlaczego środowisko psychologiczne stanęło w jego obronie i co działo się z osobami, które skrzywdził. Przyglądamy się również mechanizmom zamiatania problemów pod dywan, odpowiedzialności instytucji oraz temu, jak łatwo pomylić popularność z rzeczywistymi kompetencjami.

W tym odcinku:
00:00 Skrót odcinka
00:52 Wprowadzenie
03:25 Sprawa Andrzeja Samsona i kulisy dziennikarskiego śledztwa
11:30 Autorytet medialny a eksperckość
19:40 Odpowiedzialność środowiska psychologicznego
23:50 Zaufanie do specjalistów i weryfikacja kwalifikacji
34:05 Regulacja zawodów psychologa i psychoterapeuty
44:10 Osoby pokrzywdzone i wtórna wiktymizacja
49:35 Co zmieniło się po ponad dwóch dekadach?

To rozmowa o czymś więcej niż o jednej osobie. O odpowiedzialności, interesach, instytucjonalnym milczeniu i ludziach, których głos zbyt długo pozostawał na marginesie.

Jeśli interesuje Cię rzetelna rozmowa o psychologii, psychoterapii, etyce i bezpieczeństwie osób korzystających z pomocy, wysłuchaj odcinka do końca.
Za możliwość realizacji i dystrybucji tego podcastu dziękuję bardzo Patronom i Patronkom - stąd bonus dla Was - sprawdźcie posty :)

Subskrybuj kanał, zostaw komentarz i podziel się tym odcinkiem z osobą, z którą warto porozmawiać o odpowiedzialności w zawodach pomocowych.
#GutralGada #AndrzejSamson #Psychologia

Gutral Gada wraca z wideo! Nowy sezon, nowe rozmowy i od teraz odcinki co tydzień. Zaczynamy od tematu, który rozpala środowisko psychoterapeutyczne: wojny o psychoterapię w Polsce.

Kto może zostać psychoterapeutą? Jak sprawdzić, czy dana metoda naprawdę działa? I czy w sporze o przyszłość psychoterapii najważniejsze jest dobro pacjenta, czy może również pieniądze, interesy i polityka?

Moim gościem jest prof. Przemysław Bąbel z Uniwersytetu Jagiellońskiego - psycholog, badacz i autor książki poświęconej nauce, praktyce, biznesowi i polityce w psychoterapii.

Rozmawiamy o tym, co naprawdę dzieli środowisko, jakie stawki kryją się za sporem o psychoterapię i czy możliwe jest porozumienie. Zamiast kolejnej odsłony medialnej awantury próbujemy przyjrzeć się argumentom, standardom i temu, co w tej dyskusji powinno mieć znaczenie nadrzędne: bezpieczeństwu osób korzystających z pomocy psychologicznej.

W tym odcinku:

00:00 Nowa forma podcastu i gość odcinka
04:36 Czym jest psychoterapia?
09:05 Kto powinien móc kształcić się na psychoterapeutę?
14:25 Psychoterapia oparta na dowodach naukowych
19:47 Dlaczego „u mnie działa” to za mało?
25:23 Relacja terapeutyczna, doświadczenie i preferencje pacjenta
27:08 Koszty kształcenia, biznes i polityka
34:40 Czy w wojnie o psychoterapię możliwy jest pokój?
41:27 Regulacja zawodu psychoterapeuty i rola państwa

To rozmowa o psychoterapii, ale też o odpowiedzialności, standardach pomocy i zaufaniu. Bo kiedy mówimy o zdrowiu psychicznym, nie chodzi wyłącznie o to, kto ma rację w sporze. Chodzi również o to, jakie konsekwencje mają podejmowane decyzje dla osób, które szukają pomocy.

A Wy? Jakie standardy powinny obowiązywać w psychoterapii i co powinno być najważniejsze przy regulacji tego obszaru? Dajcie znać w komentarzach. Jestem ciekawa Waszych argumentów - zachęcam do dyskusji, nie do kolejnej wojny.

🎥 Gutral Gada - teraz także w wersji wideo. Nowe odcinki co tydzień.

Subskrybujcie kanał, zostawcie łapkę w górę i włączcie powiadomienia, żeby nie przegapić kolejnych rozmów.

Po co to wszystko? 

Po co pracujemy ponad siły, gonimy za kolejnymi celami, porównujemy się z innymi i nieustannie próbujemy być „wystarczający”? Przyglądam się w tym odcinku kulturze produktywności, presji sukcesu i pytaniu, które wielu z nas zadaje sobie w momentach zmęczenia: jaki jest sens tego wszystkiego?

Usłyszysz o pułapkach kultury „wiecznego działania”, FOMO, społecznej gloryfikacji przepracowania oraz o tym, dlaczego nasza wartość nie powinna zależeć wyłącznie od osiągnięć. To odcinek o poczuciu sensu – czym jest, dlaczego ma tak ogromne znaczenie dla zdrowia psychicznego, odporności na stres i jakości życia oraz dlaczego nie da się go znaleźć w gotowej recepturze czy poradniku. Sens nie jest miejscem, do którego docieramy. Jest procesem. Tak, wiem, jak to brzmi, ale… posłuchaj sam_a. 

To jak myślicie, po co to wszystko?

Partnerem odcinka jest @tauron_pe, który sens widzi w zielonej transformacji - z poszanowaniem tradycji, adaptacją do wyzwań współczesności. Sprawdźcie koniecznie nasze wcześniejsze partnerskie odcinki: o adaptacji, solostalgii i lęku przed zmianą. Nie pożałujecie #reklama.

Napiwki za ten odcinek przyjmuję w subach, lajkach i na Patronite ;) 

Montaż: Eugeniusz Karlov

Literatura: 
Akbari, M., Seydavi, M., Palmieri, S., Mansueto, G., Caselli, G., & Spada, M. M. (2021). Fear of missing out (FoMO) and internet use: A comprehensive systematic review and meta-analysis. Journal of Behavioral Addictions, 10(4), 879-900.

Baumeister R. F. (1991). Meanings of Life. New York, NY: Guilford Press.

Corbella, G., Pierobon, A., & Maffoni, M. (2025). What is life worth living for? A systematic review on meaning in life and meaning in work as protective factors for healthcare professionals' wellbeing. Health psychology report, 13(2), 111–132. https://doi.org/10.5114/hpr/199541

Routledge, C., & FioRito, T. A. (2021). Why Meaning in Life Matters for Societal Flourishing. Frontiers in psychology, 11, 601899. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.601899

Trzebinski J., Cabanski M., Czarnecka J. Z. (2020). Reaction to the COVID-19 pandemic: the influence of meaning in life, life satisfaction, and assumptions on world orderliness and positivity. J. Loss Trauma 25, 544–557. 10.1080/15325024.2020.1765098

Yang, Z., Williams, S. D., Beldzik, E., Anakwe, S., Schimmelpfennig, E., & Lewis, L. D. (2025). Attentional failures after sleep deprivation are locked to joint neurovascular, pupil and cerebrospinal fluid flow dynamics. Nature neuroscience, 28(12), 2526–2536. https://doi.org/10.1038/s41593-025-02098-8

Władza – czy każdy jej świadomie pragnie? I co dzieje się z ludźmi, którzy ją mają – czy liderzy mają władzę i kto dziś w zasadzie ją posiada? A może do pewnego stopnia każdy z nas? Czy władza psuje ludzi a może Ci już z lekka nadpsuci ciągną ku władzy. I czym w zasadzie ona jest. Temat, którego najpewniej wielu i wiele z Was się nie spodziewało w podcaście psychoedukacyjnym, ale tak, tak i takiej tematyce przygląda się psychologia. Chociaż, przyznam szczerze, że nie przyglądałam się jej dostatecznie bacznie ja, dlatego do studia zaprosiłam moją i Waszą dzisiejszą gościnię, prof. dr hab. Aleksandrę Cisłak-Wójcik, prorektorka ds. nauki Uniwersytetu SWPS, Związana z Instytutem Psychologii i Centrum Badań nad Relacjami Społecznymi, która władzą zajmuje się od strony naukowej.

Realizacja tego podcastu nie byłaby możliwa gdyby nie wsparcie Patronów i Patronek, bo w dużej mierze to oni trzymają finansową władzę nad produkcją tego podcastu, a są władcami miłościwymi i dobrymi, co doceniam niezwykle szczerze, zatem moi kochani Patroni i Patronki, całusy namiętne ślę w mikrofon wprost do uszu Waszych, a wszystkich zapraszam do wysłuchania tego odcinka.

Montaż: Eugeniusz Karlov

To jak to jest z tymi telefonami?

W tym odcinku dowiesz się:

- czy smartfon jest tak straszny jak go malują?
- ⁠czym jest higiena cyfrowa?
- ⁠co mówią wyniki badań i jak dalekie jest to od medialnej narracji?

Zapraszam do słuchania!

Gość:
dr Maksymilian Bielecki - Psycholog poznawczy, metodolog i statystyk. Współzałożyciel Obserwatorium Praktyk Medialnych oraz Otwartej Pracowni Sztucznej Inteligencji na Uniwersytecie SWPS. Autor kilkudziesięciu publikacji w międzynarodowych czasopismach naukowych z zakresu psychologii poznawczej, psychopatologii i zdrowia somatycznego. W przygotowywanych przez siebie raportach i ekspertyzach łączy perspektywę badań psychologicznych z analizą praktyk technologicznych (m.in. dla Instytutu Badań Edukacyjnych). Ma wieloletnie doświadczenie w planowaniu i realizacji projektów B+R na styku psychologii i nowych technologii. Doświadczony popularyzator nauki i ekspert medialny.

Montaż: Eugeniusz Karlov